Η επίδραση της γονεϊκότητας στην επαγγελματική εξέλιξη: μελέτη περίπτωσης μητέρων και πατέρων στην ελληνική αγορά εργασίας

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την επίδραση της γονεϊκότητας στην επαγγελματική εξέλιξη, εστιάζοντας συγκριτικά στις εμπειρίες ανδρών και γυναικών στην ελληνική αγορά εργασίας. Στόχος της έρευνας είναι να αναδείξει τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η μετάβαση στη μητρότητα και την πατρότητα επηρεάζει την επαγγελματική πορεία, τη διαθεσιμότητα, την αξιολόγηση και τις ευκαιρίες εξέλιξης των εργαζομένων, καθώς και τον ρόλο των οργανωσιακών πρακτικών και της ηγεσίας στη διαχείριση της σύγκρουσης εργασίας–οικογένειας. Η μελέτη βασίζεται σε ποιοτική ερευνητική προσέγγιση και συγκεκριμένα σε ημιδομημένες συνεντεύξεις με εργαζόμενους και εργαζόμενες διαφορετικών φύλων και ιεραρχικών επιπέδων. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με θεματική ανάλυση, αντλώντας από θεωρητικά πλαίσια της κοινωνιολογίας και της οργανωσιακής ψυχολογίας, όπως η θεωρία των έμφυλων οργανώσεων, η μητρική ποινή, το πατρικό πλεονέκτημα και η σύγκρουση ρόλων. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η γονεϊκότητα λειτουργεί ως κρίσιμη καμπή στην επαγγελματική ζωή, αλλά δεν βιώνεται με τον ίδιο τρόπο από άνδρες και γυναίκες. Ενώ η πατρότητα συχνά συνδέεται με ουδετερότητα ή και ενίσχυση της επαγγελματικής εικόνας, η μητρότητα συνοδεύεται από αυξημένες προσδοκίες φροντίδας, μειωμένη οργανωσιακή ορατότητα και έμμεσους περιορισμούς εξέλιξης. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο ρόλος του χρονισμού της γονεϊκότητας και της υποστηρικτικής ηγεσίας στη διαμόρφωση πιο βιώσιμων επαγγελματικών διαδρομών. Η εργασία συμβάλλει στην κατανόηση των έμφυλων ανισοτήτων στην ελληνική αγορά εργασίας και υπογραμμίζει την ανάγκη για πιο δίκαιες και συμπεριληπτικές οργανωσιακές πρακτικές.

This master’s thesis explores the impact of parenthood on professional development, adopting a comparative perspective on the experiences of men and women in the Greek labor market. The main objective of the study is to identify the mechanisms through which the transition to motherhood and fatherhood affects career trajectories, availability, performance evaluation, and advancement opportunities, as well as to examine the role of organizational practices and leadership in managing work–family conflict. The research follows a qualitative methodology, based on semi-structured interviews with employees of different genders and hierarchical levels. Data were analyzed using thematic analysis, drawing on theoretical frameworks from sociology and organizational psychology, including gendered organizations theory, the motherhood penalty, the fatherhood premium, and role conflict theory. The findings indicate that parenthood constitutes a critical turning point in professional life; however, its consequences are not experienced equally by men and women. While fatherhood is often perceived as neutral or even beneficial to men’s professional image, motherhood is frequently associated with heightened caregiving expectations, reduced organizational visibility, and implicit limitations in career progression. The analysis also highlights the importance of the timing of parenthood and the presence of family-supportive leadership in shaping more sustainable and balanced career paths. Overall, the study contributes to a deeper understanding of gendered inequalities in the Greek labor market and emphasizes that parenthood should not be treated as a private issue, but as a central lens through which structural and organizational inequalities are reproduced. The findings underline the need for more inclusive organizational policies and leadership practices that support both women and men in combining professional development with family life.