Η σχέση τεχνητής νοημοσύνης και σχεδιασμού εργασίας

Abstract

Στη σημερινή εποχή, ο εργασιακός χώρος και οι συνθήκες εργασίας βάλλονται από συνεχόμενες αλλαγές, που προκαλούν αναταραχές στους κόλπους των οργανισμών. Μία από τις πιο κομβικές που βρίσκονται εν εξελίξει στο εργασιακό προσκήνιο, είναι η έλευση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Η ραγδαία εξέλιξη και η ολοένα μεγαλύτερη χρήση εργαλείων ΤΝ από επιχειρήσεις, στρέφει την προσοχή των επιχειρήσεων προς αυτή την κατεύθυνση και κυρίως στην αποτελεσματική της σύμπλευση με το ανθρώπινο δυναμικό. Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά την επίδραση της ΤΝ σε πέντε χαρακτηριστικά εργασίας, την ποικιλία ικανοτήτων, την ταυτότητα και σημαντικότητα έργου, την αυτονομία και την ανατροφοδότηση. Αυτά τα πέντε χαρακτηριστικά όταν βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα προκαλούν μία σωρεία θετικών συνεπειών για τον εργαζόμενο και για τον οργανισμό. Στη παρούσα έρευνα η ερευνήτρια εστιάζει στον προσδιοριστικό ρόλο τεσσάρων παραγόντων ∙ την αποδοχή της τεχνολογίας, την συχνότητα χρήσης εργαλείων ΤΝ, την ρουτίνα και την εκπαίδευση. Για την έρευνα, ακολουθήθηκε τόσο δευτερογενή έρευνα μέσω ανασκόπησης της βιβλιογραφίας όσο και πρωτογενή ποσοτική μέσω της χρήσης ενός δομημένου ερωτηματολογίου. Ακολούθως, σε δείγμα ίσο με N = 113 παρατηρήσεις, διενεργήθηκαν έλεγχοι εγκυρότητας και αξιοπιστίας, μέσω του στατιστικού εργαλείου IBM SPSS Statistics 22. Οι στατιστικές αναλύσεις που συντελέστηκαν ήταν οι συγκρίσεις διαφοράς μέσων, μέσω του κριτηρίου t και της ανάλυσης διακύμανσης ANOVA, καθώς επίσης και έλεγχοι συσχετίσεων και πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας ανέδειξαν ορισμένους παράγοντες που συσχετίζονται και εξηγούν στατιστικά σημαντικά την διακύμανση των πέντε χαρακτηριστικών εργασίας. Οι παράγοντες αυτοί είναι η αποδοχή της τεχνολογίας, η συχνότητα χρήσης εργαλείων ΤΝ και η εκπαίδευση. Παράλληλα, όμως, η συχνότητα βρέθηκε να μην συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά με την ανατροφοδότηση, αλλά μόνο με τα υπόλοιπα τέσσερα χαρακτηριστικά εργασίας. Αντίστοιχα, η εκπαίδευση συσχετίζεται μόνο με την ποικιλία ικανοτήτων και την ταυτότητα έργου. Τέλος, η ρουτίνα, αντίθετα με την βιβλιογραφία, δεν βρέθηκε να συσχετίζεται με κάποιο χαρακτηριστικό εργασίας.In today's era, the workplace and working conditions are undergoing continuous changes, causing disruptions within organizations. One of the most pivotal changes currently unfolding in the labor landscape is the advent of Artificial Intelligence (AI) systems. The rapid advancement and increasing use of AI tools by businesses have shifted corporate focus toward effectively integrating AI with human resources.This thesis examines the impact of AI on five job characteristics: skill variety, task identity, task significance, autonomy, and feedback. When these five characteristics are at high levels, they lead to numerous positive outcomes for both employees and organizations. The study particularly focuses on the determining role of four factors: technology acceptance, AI tool usage frequency, routine, and training.The research follows both secondary research through a literature review and primary quantitative research using a structured questionnaire. Data were collected from a sample of N = 113 observations, and validity and reliability tests were conducted using the statistical software IBM SPSS Statistics 22. The statistical analyses performed included mean difference comparisons through t-tests and ANOVA, as well as correlation tests and multiple linear regression analysis.The findings of this study highlighted several factors that are statistically significantly associated with and explain variations in the five job characteristics. These factors include technology acceptance, AI tool usage frequency, and training. However, AI tool usage frequency was found to be statistically insignificant in relation to feedback, but it was significantly associated with the other four job characteristics. Similarly, training was only correlated with skill variety and task identity. Lastly, contrary to the literature, routine was not found to be associated with any job characteristic.