Το φαινόμενο της παραπληροφόρησης - αντίληψη, μέθοδοι εντοπισμού και στρατηγικές αντιμετώπισης

Abstract

Η επιστημονική διερεύνηση του φαινομένου της παραπληροφόρησης αποτελεί ένα σύγχρονο και πολυδιάστατο κοινωνικό ζήτημα, καθώς το αναδυόμενο πρόβλημα απειλεί τη θεμελιώδη δομή των δημοκρατικών θεσμών, την κοινωνική συνοχή και την ενημερωμένη λήψη αποφάσεων από τους πολίτες. Η προσέγγιση των ποικίλων θεωρητικών παραμέτρων και χαρακτηριστικών της, σε συνδυασμό με την πρακτική ανάλυση της πληθώρας των μορφών της καθώς και των μηχανισμών διάδοσής της, για την αποτελεσματική αναχαίτιση του φαινομένου αποτελεί προτεραιότητα σε παγκόσμιο επίπεδο. Η συσχέτιση της παραπληροφόρησης με την προπαγάνδα, τις τεχνικές χειραγώγησης και τις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Εστιάζοντας στην αντίληψη και την αντίδραση των πολιτών απέναντι στο φαινόμενο, τις γνώσεις, τις πεποιθήσεις και τις πρακτικές τους σχετικά με την αναγνώριση και την καταπολέμησή της, η τεχνητή νοημοσύνη και τα εργαλεία επαλήθευσης του περιεχομένου διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί, στην ανάδειξη των σύγχρονων προκλήσεων και των εργαλείων τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τις αρμόδιες αρχές, τους ερευνητές και τους πολίτες για την αποτελεσματική προστασία της πληροφορίας, την ενίσχυση της κριτικής σκέψης και τη διατήρηση της δημοκρατικής διαφάνειας, την ανάπτυξη στρατηγικών και πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.The scientific research of the phenomenon of disinformation is a modern and multidimensional social issue, as the emerging problem threatens the fundamental structure of democratic institutions, social cohesion and informed decision-making by citizens. The approach of its various theoretical parameters and characteristics, combined with the practical analysis of its multitude of forms as well as its dissemination mechanisms, for the effective containment of the phenomenon is a priority at a global level. The correlation of disinformation with propaganda, the manipulation techniques, and modern technological developments is gaining particular importance. By focusing on the perception and reaction of citizens towards the phenomenon, their knowledge, beliefs, and practices regarding its recognition and combating, artificial intelligence and content verification tools play a decisive role in identifying and addressing disinformation. This thesis aims to highlight contemporary challenges and tools that can be used by competent authorities, researchers,, and citizens to effectively protect information, enhance critical thinking, and develop prevention and response strategies and policies in a constantly changing environment.