ESG και χρηματοοικονομική επίδοση: ανάλυση ΗΠΑ και Ευρωζώνης σε κλάδους υψηλού περιβαλλοντικού κινδύνου

Abstract

Η παρούσα μελέτη διερευνά την επίδραση των δεικτών βιωσιμότητας ESG (Environmental, Social, Governance) στη χρηματοοικονομική επίδοση επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε κλάδους υψηλού περιβαλλοντικού κινδύνου, με έμφαση σε δύο ανεπτυγμένες αγορές: τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωζώνη. Το δείγμα αποτελείται από 105 εισηγμένες εταιρείες (65 από τις ΗΠΑ και 40 από την Ευρωζώνη), οι οποίες δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η ενέργεια, η εξόρυξη και η χημική βιομηχανία. Τα δεδομένα καλύπτουν την περίοδο 2009–2022 και αντλήθηκαν από την πλατφόρμα LSEG Refinitiv Eikon. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε σε Python, με χρήση οικονομετρικών υποδειγμάτων παλινδρόμησης, εξετάζοντας τόσο τη συνολική ESG βαθμολογία όσο και τους επιμέρους πυλώνες σε σχέση με τρεις βασικούς δείκτες χρηματοοικονομικής απόδοσης: ROA, ROE και Tobin’s Q. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η συνολική ESG βαθμολογία έχει θετική αλλά στατιστικά μη σημαντική επίδραση στους δείκτες ROA και ROE, ενώ η σχέση με τον Tobin’s Q είναι αρνητική και επίσης μη σημαντική. Σε επίπεδο πυλώνων, οι Environmental και Governance δεν παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική επίδραση, ενώ ο Social εμφανίζει θετική και στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τον ROA στις βασικές εκτιμήσεις. Ωστόσο, η σημαντικότητα αυτή εξασθενεί όταν εφαρμόζονται τυπικά σφάλματα ομαδοποιημένα σε επίπεδο εταιρείας και έτους, υποδεικνύοντας ευαισθησία στις μεθοδολογικές παραδοχές. Η συγκριτική ανάλυση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωζώνης αναδεικνύει ουσιώδεις διαφοροποιήσεις. Στις ΗΠΑ, ο πυλώνας Governance δεν εμφανίζει στατιστικά σημαντική επίδραση σε κανέναν δείκτη απόδοσης. Αντίθετα, στην Ευρωζώνη καταγράφεται θετική και στατιστικά σημαντική σχέση του Governance με τους δείκτες ROA και ROE, ακόμη και υπό αυστηρές μεθοδολογικές δοκιμές (two-way clustered standard errors). Τα ευρήματα συμβάλλουν στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ποιοτικοί δείκτες βιωσιμότητας συνδέονται με ποσοτικούς δείκτες απόδοσης, προσφέροντας χρήσιμες ενδείξεις για επενδυτές, ρυθμιστικές αρχές και τη διαμόρφωση στρατηγικών βιωσιμότητας.This study examines the impact of Environmental, Social, and Governance (ESG) sustainability indicators on the financial performance of firms operating in environmentally sensitive industries, with a comparative focus on two advanced markets: the United States and the Eurozone. The sample consists of 105 publicly listed companies (65 from the U.S. and 40 from the Eurozone) active in high‑environmental‑risk sectors such as energy, mining, and chemicals. The dataset covers the period 2009–2022 and was obtained from the LSEG Refinitiv Eikon platform. The analysis was conducted in Python using econometric regression models, assessing both the aggregate ESG score and the individual ESG pillars in relation to three key financial performance metrics: Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), and Tobin’s Q. The findings indicate that the overall ESG score has a positive but statistically insignificant effect on ROA and ROE, while its relationship with Tobin’s Q is negative and likewise insignificant. At the pillar level, the Environmental and Governance components show no statistically significant impact on any performance measure. The Social pillar exhibits a positive and statistically significant association with ROA under the baseline specifications; however, this significance diminishes when firm‑ and year‑clustered standard errors are applied, highlighting the sensitivity of the result to methodological assumptions. The comparative analysis between the U.S. and the Eurozone reveals substantial differences. In the U.S. sample, the Governance pillar shows no statistically significant effect on ROA, ROE, or Tobin’s Q. In contrast, within the Eurozone, Governance is positively and significantly associated with both ROA and ROE, even under rigorous robustness checks using two‑way clustered standard errors. Overall, the study enhances understanding of how qualitative sustainability indicators relate to quantitative financial outcomes, offering valuable insights for investors, regulators, and corporate decision‑makers shaping sustainability strategies.