Υγιές εργασιακό περιβάλλον και ευεξία στην εξ αποστάσεως εργασία: η τηλεργασία ως στρατηγική ανάρρωσης από την εργασιακή εξουθένωση

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξέτασε τη σχέση μεταξύ της τηλεργασίας και του συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης για την επίτευξη της ευεξίας του ανθρώπινου δυναμικού, εστιάζοντας στον ρόλο της τηλεργασίας ως πιθανής στρατηγικής για την ανάρρωση από το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης. Η ταχεία εξάπλωση της τηλεργασίας παρατηρήθηκε ιδιαίτερα μετά την πανδημική κρίση του Covid 19 και εκ τότε έχει μεταβάλει ουσιαστικά τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας. Η άμεση επίπτωση αυτού ήταν να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις για το ανθρώπινο δυναμικό και τους οργανισμούς. Στο θεωρητικό μέρος της εργασίας αναλύθηκαν οι βασικές έννοιες της τηλεργασίας, του συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης και της ευεξίας μέσω της ισορροπίας μεταξύ της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής. Η εμπειρική έρευνα βασίστηκε σε ποιοτική μεθοδολογία και πραγματοποιήθηκε μέσω ημι-δομημένων συνεντεύξεων με εργαζομένους/ες στην Ελλάδα που είχαν εμπειρία τηλεργασίας. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με τη μέθοδο της ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου με στόχο την ανάδειξη των βιωμάτων και των νοημάτων που απέδωσαν οι συμμετέχοντες/ουσες στην τηλεργασία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η τηλεργασία βιώνονταν με αμφίσημο τρόπο καθώς από τη μία πλευρά μπορούσε να προσφέρει ευελιξία, εξοικονόμηση χρόνου και μεγαλύτερο έλεγχο της καθημερινότητας, ενώ από την άλλη ενίσχυσε τη θόλωση των ορίων μεταξύ της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής, την απομόνωση και τη δυσκολία αποσύνδεσης. Η εργασιακή εξουθένωση δεν αποδόθηκε αποκλειστικά στην τηλεργασία, αλλά σε ένα σύμπλεγμα παραγόντων που σχετίζονταν με το φόρτο εργασίας, τις οργανωσιακές απαιτήσεις και τις προσωπικές συνθήκες. Διαπιστώθηκε ότι η τηλεργασία μπορούσε να λειτουργήσει ως μηχανισμός ανάρρωσης μόνο όταν συνοδεύονταν από σαφή όρια, οργανωσιακή υποστήριξη και δυνατότητα ψυχολογικής αποσύνδεσης. Συμπερασματικά, η τηλεργασία δεν αποτελούσε από μόνη της ούτε παράγοντα προστασίας ούτε παράγοντα επιβάρυνσης, αλλά ένα πλαίσιο που μπορούσε να ενισχύσει ή να υπονομεύσει την ευεξία, ανάλογα με τον τρόπο εφαρμογής της και το οργανωσιακό περιβάλλον.This thesis examines the relationship between teleworking and burnout syndrome, aiming to explore its contribution to human resource well-being. Particular emphasis is placed on the role of teleworking as a potential recovery strategy from burnout. The rapid expansion of teleworking, especially after the Covid-19 pandemic, has significantly transformed the way work is organized, creating both opportunities and challenges for employees and organizations. The theoretical part analyzes the key concepts of teleworking, burnout, and well-being through work-life balance. The empirical research was based on a qualitative methodology and was conducted through semi-structured interviews with employees in Greece who had experience with teleworking. Data were analyzed using qualitative content analysis to highlight participants’ experiences and perceptions. The findings indicate that teleworking is experienced ambiguously: on the one hand, it offers flexibility, time savings, and greater control over daily life; on the other hand, it blurs the boundaries between work and personal life, increases isolation, and makes psychological detachment more difficult. Burnout was not attributed solely to teleworking, but to a combination of factors such as workload and organizational demands. In conclusion, teleworking can function as a recovery mechanism only under certain conditions, including clear boundaries, organizational support, and the ability to psychologically disconnect. It is neither inherently beneficial nor harmful, but rather a framework that can either enhance or undermine well-being depending on its implementation.