Η "Βασίλισσα Μέλισσα" στην ηγεσία: πρότυπα ηγετών, employer branding και η επιθυμία εργασίας στον οργανισμό

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη πτυχή της γυναικείας ηγεσίας με αυξανόμενο ερευνητικό ενδιαφέρον: το φαινόμενο της «Βασίλισσας Μέλισσας» (“Queen Bee” Syndrome). Στόχος της έρευνας είναι να διερευνηθεί κατά πόσο η έκθεση υφισταμένων σε μια ηγέτιδα που επιδεικνύει συμπεριφορές “Queen Bee” επηρεάζει την επιθυμία τους να εργαστούν στον οργανισμό, καθώς και να αποσαφηνιστούν οι μηχανισμοί μέσω των οποίων αυτή η επίδραση διαμορφώνεται. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζονται δύο θεωρητικά εδραιωμένοι ψυχολογικοί παράγοντες: η αντίληψη της ηγέτιδας ως προτύπου ρόλου (Role Model) και η ταύτιση με το Employer Brand (Employer Brand Identification – EBI). Η μεθοδολογία βασίστηκε σε πειραματικό σχεδιασμό δύο συνθηκών, με δύο εναλλακτικές περιγραφές ηγεσίας: στο πρώτο σενάριο παρουσιάζεται ένα προφίλ ηγέτιδας με χαρακτηριστικά τύπου “Queen Bee”, ενώ στο δεύτερο παρουσιάζεται ένα προφίλ ηγέτιδας, υποστηρικτική προς τους υφισταμένους. Το τελικό δείγμα αποτελείται από 160 συμμετέχοντες (82 στη συνθήκη “Queen Bee” και 78 στη συνθήκη “Supportive”). Οι μεταβλητές αξιολογήθηκαν μέσω αξιόπιστων κλιμάκων και πραγματοποιήθηκαν στατιστικές αναλύσεις για τον έλεγχο των υποθέσεων, διερευνώντας τόσο την επίδραση της πειραματικής συνθήκης όσο και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων αυτή επηρεάζει την επιθυμία εργασίας. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι η έκθεση σε ηγέτιδα “Queen Bee” οδηγεί σε σημαντική μείωση τόσο της αντίληψης της ηγέτιδας ως Role Model όσο και της ταύτισης με το Employer Brand, μειώνοντας παράλληλα την επιθυμία εργασίας στον οργανισμό. Επιπρόσθετα, τόσο η μεταβλητή Role Model όσο και η μεταβλητή EBI συνδέονται θετικά με την επιθυμία εργασίας. Τέλος, αναδεικνύεται ότι η αρνητική επίδραση της “Queen Bee” εξηγείται κυρίως μέσω έμμεσων μηχανισμών, με την EBI να λειτουργεί ως ο ισχυρότερος διαμεσολαβητής, επιβεβαιώνοντας κεντρικές θεωρητικές προβλέψεις για την επίδραση της ηγεσίας στην οργανωσιακή ελκυστικότητα.This study focuses on a particularly critical aspect of female leadership that has attracted increasing research interest: the “Queen Bee” Syndrome. The aim of the study is to investigate whether exposure of subordinates to a leader who displays "Queen Bee" behaviors affects their desire to work for the organization, as well as to clarify the mechanisms through which this effect occurs . More specifically, two theoretically established psychological factors are examined: the perception of the leader as a role model and identification with the employer brand (Employer Brand Identification – EBI). The methodology was based on an experimental design with two conditions, featuring two alternative leadership descriptions: in the first scenario, a leader profile with "Queen Bee" characteristics is presented, while in the second, a supportive leader profile is presented. The final sample consists of 160 participants (82 in the "Queen Bee" condition and 78 in the "Supportive" condition). The variables were assessed using reliable scales, and statistical analyses were conducted to test the hypotheses, examining both the effect of the experimental condition and the mechanisms through which it influences desire to work. The results indicate that exposure to a "Queen Bee" leader leads to a significant decrease in both the perception of the leader as a role model and identification with the employer brand, while also reducing desire to work in the organization. Furthermore, both the Role Model and EBI variables are positively associated with desire to work. Finally, findings show that the negative effect of the "Queen Bee" is primarily explained through indirect mechanisms, with EBI acting as the strongest mediator, confirming key theoretical predictions regarding the impact of leadership on organizational attractiveness.