Πράσινα ομόλογα, ESG και αποδοτικότητα χαρτοφυλακίων: στατική και δυναμική αξιολόγηση

Abstract

Η εργασία εξετάζει τη συμβολή των πράσινων ομολόγων στη σχέση απόδοσης–κινδύνου χαρτοφυλακίων σταθερού εισοδήματος, εντάσσοντας το εμπειρικό μέρος σε σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο (GBP, ISSB/IFRS S1–S2, ESRS, Ταξινομία ΕΕ) και στη σχετική βιβλιογραφία για greenium, ποιότητα δεδομένων ESG και μετρήσεις κινδύνου. Στο στατικό σκέλος, κατασκευάζονται αποτελεσματικά σύνορα (mean–variance) για δύο σύμπαντα περιουσιακών στοιχείων: Baseline (μετοχικός δείκτης, εταιρικά ομόλογα, T-Bill) και +Green (Baseline + δείκτης green bonds). Οι εκτιμήσεις μέσων και συνδιακυμάνσεων οδηγούν σε σαφή μετατόπιση του συνόρου +Green προς ευνοϊκότερες ανταλλαγές απόδοσης–κινδύνου, με θετικά βάρη στο πράσινο σκέλος σε εκτεταμένες ζώνες στόχων απόδοσης. Στο δυναμικό σκέλος, υλοποιείται out-of-sample backtesting 52 εβδομάδων με expanding window: κάθε εβδομάδα επιλύεται ελάχιστη διακύμανση (long-only, άθροισμα βαρών=1) σε ιστορικό έως t−1 και τα βάρη εφαρμόζονται στις αποδόσεις της εβδομάδας t+1. Οι συγκριτικοί δείκτες (μέσος εβδομαδιαίος ρυθμός, τυπική απόκλιση, weekly excess Sharpe, hit-rate, μέση διαφορά Δr και t-test) δεν καταγράφουν στατιστικά σημαντική υπεραπόδοση του +Green έναντι Baseline στον συγκεκριμένο ορίζοντα, παρότι τα προφίλ κινδύνου είναι συγκρίσιμα και η σωρευτική πορεία παραμένει κοντά. Τα αποτελέσματα ερμηνεύονται ως απόδειξη ότι τα green bonds λειτουργούν πρωτίστως ως διαφοροποιητής που συμπιέζει τον κίνδυνο (ιδίως σε χαμηλά–μεσαία επίπεδα στόχων), ενώ η επιδίωξη υπεραπόδοσης απαιτεί μακρύτερους ορίζοντες, προχωρημένες εκτιμητικές τεχνικές (π.χ. shrinkage, ES/CVaR) και ισχυρή διακυβέρνηση δεδομένων/γνωστοποιήσεων. Προτείνονται έλεγχοι ευρωστίας (rolling windows, κόστη συναλλαγών, όρια συγκέντρωσης, εναλλακτικοί πράσινοι δείκτες) για πληρέστερη εκτίμηση διαχρονικής ανθεκτικότητας και μεταφρασιμότητας των στατικών ωφελειών σε δυναμικά αποτελέσματα.The paper examines the contribution of green bonds to the return–risk relationship of fixed income portfolios, integrating the empirical part into a modern institutional framework (GBP, ISSB/IFRS S1–S2, ESRS, EU Taxonomy) and the relevant literature on greenium, ESG data quality and risk metrics. In the static part, effective frontiers (mean–variance) are constructed for two asset universes: Baseline (equity index, corporate bonds, T-Bill) and +Green (Baseline + green bonds index). The estimates of means and covariances lead to a clear shift of the +Green frontier towards more favorable return–risk trade-offs, with positive weights on the green leg over extended return target zones. In the dynamic part, 52-week out-of-sample backtesting with an expanding window is implemented: each week, a minimum variance (long-only, sum of weights=1) is solved on a history up to t−1 and the weights are applied to the returns of week t+1. The comparative indicators (average weekly rate, standard deviation, weekly excess Sharpe, hit-rate, average difference Δr and t-test) do not record a statistically significant outperformance of +Green versus Baseline over the specified horizon, although the risk profiles are comparable and the cumulative path remains close. The results are interpreted as evidence that green bonds function primarily as a differentiator that compresses risk (especially at low–medium target levels), while the pursuit of outperformance requires longer horizons, advanced estimation techniques (e.g. shrinkage, ES/CVaR) and strong data/disclosure governance. Robustness checks (rolling windows, transaction costs, concentration limits, alternative green indicators) are proposed for a more complete assessment of the long-term durability and translatability of static benefits into dynamic outcomes