Ηγεσία με χιούμορ: ο ρόλος της ψυχολογικής ασφάλειας στην εργασιακή ικανοποίηση και την εργασιακή δέσμευση

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την έννοια της χιουμοριστικής ηγεσίας και διερευνά τον ρόλο της στη διαμόρφωση βασικών εργασιακών στάσεων, αναδεικνύοντας την ψυχολογική ασφάλεια ως κεντρικό διαμεσολαβητικό μηχανισμό μέσω του οποίου επηρεάζονται η εργασιακή δέσμευση και η ικανοποίηση από την εργασία. Η μελέτη αυτή εστιάζει στον ελληνικό τραπεζικό τομέα, ένα εργασιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξημένες απαιτήσεις, υψηλά επίπεδα πίεσης και συνύπαρξη διαφορετικών γενεακών ομάδων εργαζομένων. Παράλληλα, απαντά σε ένα ερευνητικό κενό, καθώς η χιουμοριστική ηγεσία έχει εξεταστεί περιορισμένα στο ελληνικό ακαδημαϊκό και οργανωσιακό πλαίσιο. Σκοπός της έρευνας είναι η εξέταση των άμεσων και έμμεσων σχέσεων μεταξύ της χιουμοριστικής ηγεσίας, της ψυχολογικής ασφάλειας, της εργασιακής δέσμευσης και της ικανοποίησης από την εργασία, καθώς και η διερεύνηση πιθανών διαγενεακών διαφοροποιήσεων ως προς την ένταση των παραπάνω σχέσεων. Το θεωρητικό πλαίσιο της μελέτης βασίζεται στη Θεωρία Κοινωνικής Ανταλλαγής, στη Νόρμα της Αμοιβαιότητας και στη Θεωρία της Κοορτής. Η έρευνα ακολουθεί ποσοτική μεθοδολογική προσέγγιση και βασίζεται στη συλλογή πρωτογενών δεδομένων μέσω δομημένου ερωτηματολογίου από δείγμα 308 εργαζομένων στον τραπεζικό τομέα στην Ελλάδα. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με τη χρήση στατιστικών τεχνικών συσχέτισης, παλινδρόμησης και ανάλυσης διαμεσολάβησης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η χιουμοριστική ηγεσία συνδέεται θετικά με την ψυχολογική ασφάλεια και την εργασιακή ικανοποίηση. Επιπλέον, αναδεικνύεται ο καθοριστικός διαμεσολαβητικός ρόλος της ψυχολογικής ασφάλειας, καθώς η επίδραση της χιουμοριστικής ηγεσίας στην εργασιακή δέσμευση πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω αυτής, ενώ στην περίπτωση της εργασιακής ικανοποίησης παρατηρείται τόσο άμεση όσο και έμμεση επίδραση. Τέλος, τα ευρήματα καταδεικνύουν διαγενεακές διαφοροποιήσεις ως προς την ένταση των σχέσεων μεταξύ των μεταβλητών. Συνολικά, η παρούσα μελέτη αναδεικνύει ότι η αποτελεσματικότητα της ηγεσίας συνδέεται άρρηκτα με την ικανότητά της να καλλιεργεί ένα ψυχολογικά ασφαλές εργασιακό περιβάλλον. Η χιουμοριστική ηγεσία, ως μορφή ανθρώπινης και υποστηρικτικής ηγετικής συμπεριφοράς, μπορεί μέσω της ενίσχυσης της ψυχολογικής ασφάλειας να επηρεάσει ουσιαστικά τη δέσμευση και την ικανοποίηση των εργαζομένων και να προσφέρει ουσιαστικές θεωρητικές και πρακτικές προεκτάσεις για τη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού στον τραπεζικό τομέα.This thesis examines the concept of humorous leadership and investigates its role in shaping key work-related attitudes, highlighting psychological safety as a central mediating mechanism through which work engagement and job satisfaction are influenced. The study focuses on the Greek banking sector, a work environment characterized by high demands, elevated levels of pressure, and the coexistence of different generational groups of employees. At the same time, it addresses a research gap, as humorous leadership has been only limitedly explored within the Greek academic and organizational context. The aim of the study is to examine the direct and indirect relationships between humorous leadership, psychological safety, work engagement, and job satisfaction, as well as to explore potential generational differences in the strength of these relationships. The theoretical framework of the study is based on Social Exchange Theory, the Norm of Reciprocity, and Cohort Theory. The research follows a quantitative methodological approach and is based on the collection of primary data through a structured questionnaire administered to a sample of 308 employees in the Greek banking sector. The data were analyzed using statistical techniques including correlation analysis, regression analysis, and mediation analysis. The findings indicate that humorous leadership is positively associated with psychological safety and job satisfaction. Furthermore, the crucial mediating role of psychological safety is highlighted, as the effect of humorous leadership on work engagement occurs exclusively through psychological safety, while in the case of job satisfaction both direct and indirect effects are observed. Finally, the results reveal generational differences in the strength of the relationships among the examined variables. Overall, this study demonstrates that leadership effectiveness is closely linked to its ability to foster a psychologically safe work environment. Humorous leadership, as a form of human-centered and supportive leadership behavior, can, through the enhancement of psychological safety, significantly influence employees’ engagement and satisfaction, offering important theoretical and practical implications for human resource management in the banking sector.