Εμπειρική διερεύνηση των σημαντικότερων θεμάτων ελέγχου (KAMs) για τις εισηγμένες εταιρείες στο Χρηματιστήριο Αθηνών

Abstract

Η παρούσα ερευνητική εργασία εξετάζει την αναφορά των Σημαντικότερων Θεμάτων Ελέγχου (KAMs) που γνωστοποιούνται στις οικονομικές καταστάσεις των εισηγμένων εταιρειών στο Χρηματιστήριο Αθηνών (ATHEX) και τους παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή τους. Η έρευνα συνδυάζει μια βιβλιογραφική ανασκόπηση με ανάλυση OLS (μέθοδος ελαχίστων τετραγώνων) σε ελληνικές εισηγμένες εταιρείες. Η βιβλιογραφία αποκαλύπτει πως τα KAMS εισήχθησαν, όπως προβλέπεται από το Διεθνές Πρότυπο Ελέγχου ISA 701 με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας και τη βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ των ελεγκτών και των χρηστών των οικονομικών καταστάσεων. Προηγούμενες μελέτες αναφέρουν ποικίλα αποτελέσματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα KAMS βελτιώνουν την ποιότητα της αναφοράς ενώ σε άλλες, εξυπηρετούν κυρίως συμβολικό ρόλο, προσφέροντας μικρή πληροφοριακή αξία. Τα ευρήματα δείχνουν επίσης ότι το μέγεθος της ελεγχόμενης εταιρείας, η σύνθεση της ομάδας ελέγχου και η πολυπλοκότητα του κλάδου μπορούν να επηρεάσουν τον αριθμό και τη σαφήνεια των KAMs. Η εμπειρική ανάλυση αξιολογεί εάν τα οικονομικά χαρακτηριστικά των εταιρειών μπορούν να ερμηνεύσουν τον αριθμό των KAMs που γνωστοποιούνται στις εκθέσεις ελέγχου. Το μοντέλο περιλαμβάνει το μέγεθος της εταιρείας, τη μόχλευση, τη ρευστότητα, την κερδοφορία, τα έσοδα, τα αποθέματα, τα ενσώματα και άυλα περιουσιακά στοιχεία και δείκτες οι οποίοι σχετίζονται με τις Big Four, καθώς και το τέλος του οικονομικού έτους. Τα αποτελέσματα δείχνουνπεριορισμένη επεξηγηματική ισχύ. Το μέγεθος της εταιρείας εμφανίζει μια ασθενή θετική συσχέτιση με την αναφορά των Σημαντικότερων Θεμάτων Ελέγχου, υποδηλώνοντας πως οι μεγαλύτερες εταιρείες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερηπολυπλοκότητα ελέγχου. Όλες οι άλλες μεταβλητές, συμπεριλαμβανομένης τηςμόχλευσης και του τύπου της ελεγκτικής εταιρείας, δεν παρουσιάζουν σημαντικήεπίδραση. Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα ποσοτικά οικονομικά στοιχεία από μόνα τους δεν επαρκούν για να εξηγήσουν την επιλογή και τον αριθμό των KAMS. Τα Key Audit Matters που γνωστοποιούνται πιθανότατα εξαρτώνται περισσότερο από ποιοτικά στοιχεία όπως η κρίση του ελεγκτή, το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη χώρα και τις συνθήκες του κλάδου.This thesis examines the reporting of Key Audit Matters (KAMs) and the factors that influence their consideration. The research combines a literature review with an OLSanalysis in Greek listed companies on the Athens Stock Exchange (ATHEX). The literature shows that KAMs were introduced, as required by the International Standardon Auditing (ISA 701), in order to enhance transparency and communication between auditors and users of financial statements. Previous studies report mixed results. In some cases, KAMs improve the quality of reporting while in others, they appear to serve a mainly symbolic role, offering limited informational value. The findings also indicate that the size of the audited entity, the composition of the audit team and the complexity of the industry may affect the number and clarity of KAMs. The analysis assesses whether the financial characteristics of the companies explain the number of KAMs disclosed. The model includes firm size, leverage, liquidity, profitability, revenue, inventory, tangible and other assets and ratios for the Big Four audit firms, and the end of the fiscal year. The results show limited explanatory power. Firm size exhibits a weak positive association with KAMs reporting, suggesting that larger firms face greater audit complexity. All other variables, including leverage and audit firm type, do not exhibit a significant effect. These results indicate that quantitative financial data alone cannot explain the choice and the number of KAMs. KAMs disclosures likely depend more on qualitative data such as auditor judgment,risk assessment, and industry conditions.