Αντιδράσεις υποψηφίων στη διαδικασία πρόσληψης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης: ηθικά θέματα και ο αντίκτυπος στο employer branding

Abstract

Η ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας και η έλευση της τεχνητής νοημοσύνης έχει επιφέρει τεράστιες αλλαγές στο κλάδο της Διοίκησης του Ανθρώπινου Δυναμικού. Σταδιακά όλο και περισσότεροι οργανισμοί τείνουν να υιοθετούν εργαλεία και μεθόδους επιλογής που στηρίζονται στη τεχνητή νοημοσύνη. Η μετάβαση αυτή από τις ανθρωποκεντρικές αξιολογήσεις στην επιλογή προσωπικού στις αξιολογήσεις που προκύπτουν μέσα από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έχει προκαλέσει αντιδράσεις των υποψηφίων. Οι αντιδράσεις αυτές εγείρονται κυρίως γύρω από ηθικά θέματα που ανακύπτουν από τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος της παρούσας διπλωματικής αποτελεί η διερεύνηση των αντιδράσεων των υποψηφίων έναντι στην εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στη διαδικασία προσέλκυσης και επιλογής προσωπικού. Επιπρόσθετα, εξετάζεται ο αντίκτυπος που έχουν οι αντιδράσεις των υποψηφίων στην εργοδοτική εικόνα ενώ, παρουσιάζονται κάποιες προτάσεις βελτίωσης των πρακτικών της Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού με βάση τα ερευνητικά αποτελέσματα που προκύπτουν. Για τους σκοπούς της ερευνητικής διαδικασίας πραγματοποιήθηκε αρχικά βιβλιογραφική επισκόπηση του θέματος και στη συνέχεια υλοποιήθηκε ποσοτική έρευνα μέσω ψηφιακού ερωτηματολογίου. Από τα ευρήματα της έρευνας διαπιστώθηκε ο καθοριστικός ρόλος της αμφίδρομης επικοινωνίας στις θετικές αντιλήψεις των υποψηφίων για τη δικαιοσύνη και την ευνοϊκότητα της διαδικασίας. Επίσης, καθοριστική διαπιστώθηκε πως είναι η διαδικαστική δικαιοσύνη και η αμφίδρομη επικοινωνία στο employer branding του οργανισμού. Επιπλέον, επισημάνθηκε η ανάγκη για επαρκής πληροφόρηση των υποψηφίων για τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης καθώς διαπιστώθηκε ότι η γνωστική μάθηση στη τεχνητή νοημοσύνη μειώνει τις ηθικές ανησυχίες των υποψηφίων γεγονός που συμβάλει στην αντιλαμβανόμενη οργανωσιακή ελκυστικότητα από τους υποψηφίους. Τέλος, η εξέταση της ηθικής μάθησης με άλλες μεταβλητές οδήγησε σε μη αντιστοιχία με τα βιβλιογραφικά δεδομένα γεγονός που καταδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω εξέταση. Τα αποτελέσματα των ερευνητικών υποθέσεων καταδεικνύουν την ανάγκη για κάποιες ουσιαστικές ενέργειες που πρέπει να υλοποιηθούν από τα τμήματα Ανθρώπινου Δυναμικού προκειμένου να περιοριστούν οι αρνητικές αντιδράσεις των υποψηφίων έναντι της τεχνητής νοημοσύνης οι οποίες επηρεάζουν την οργανωσιακή ελκυστικότητα.The rapid development of technology and the advent of artificial intelligence (AI) have brought significant changes to the field of Human Resource Management. It is increasingly observed that more organizations tend to adopt AI-based tools and selection methods. This transition from human-centered assessments in personnel selection to AI-driven evaluations has triggered various reactions from candidates. These reactions mainly revolve around ethical concerns regarding AI tools. The aim of this thesis is to investigate candidates' reactions to the application of artificial intelligence in recruitment and selection processes. Furthermore, the study examines the impact of candidates' reactions on employer branding and presents suggestions for improving Human Resource Management practices based on the research findings. For the purposes of the research, a literature review of the subject was initially conducted and then a quantitative survey was implemented through a digital questionnaire. The findings of the research revealed the crucial role of the two-way communication in the positive perceptions of candidates for the fairness and favorability of the process. It was also found that both two-way communication and procedural justice are decisive in the employer branding of the organization. In addition, the study highlighted the need for adequate information for candidates about artificial intelligence tools as it was found that cognitive learning in artificial intelligence reduces candidates' ethical concerns, which contributes to the perceived organizational attractiveness of candidates. Finally, the examination of ethical learning with other variables led to a mismatch with the bibliographic data, which demonstrates the need for further examination. The results of the research cases demonstrate the need for some substantial actions to be implemented by Human Resources departments in order to limit the negative reactions of candidates towards artificial intelligence which affect organizational attractiveness.