Ζητήματα διανοητικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο με έμφαση στο web 2.0 - Τεχνολογική και νομική διάσταση. Οι επιδράσεις των ΤΠΕ και της ανάπτυξης των δικτών στους θεσμούς και στην αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων της διανοητικής ιδιοκτησίας. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Web 2.0 σε σχέση με τα ωομικά ζητήματα και το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις εφαρμογές και το περιεχόμενο. Ζητήματα διανοητικής ιδιοκτησίας σε σχέση με το περιεχόμενο που παράγεται από χρήστες. Ο χρήστης ως καταναλωτής ή δημιουργός περιεχομένου. Δικαιώματα και περιορισμοί

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία διαπραγματεύεται το θέμα της διανοητικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο, με έμφαση στις Web 2.0 εφαρμογές, τόσο από τεχνολογική όσο και από νομική διάσταση. Αρχικά, γίνεται μια προσπάθεια οριοθέτησης του εννοιολογικού όρου “Web 2.0” και των βασικών αρχών που εκείνο πρεσβεύει ενώ στη συνέχεια πραγματοποιείται μια αναλυτική παρουσίαση των Web 2.0 τεχνολογιών και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους, της λειτουργικότητας - χρηστικότητας τους στη καθημερινή ζωή των χρηστών καθώς και της περαιτέρω επίδρασής τους στο εικονικό και μη εικονικό περιβάλλον. Ολοκληρώνοντας την ανωτέρω προσέγγιση τίθεται το ερώτημα πώς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του “Web 2.0” αλλά και γενικότερα οι επιδράσεις των νέων τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών έχουν επηρεάσει τους θεσμούς και την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων της πνευματικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, πριν δοθεί απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα, παρουσιάζεται αρχικά μια σύντομη ιστορική εξέλιξη του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας αλλά και των σημαντικότερων εξελίξεών του σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο ενώ στη συνέχεια επιχειρείται μια προσπάθεια ερμηνευτικής προσέγγισης του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας προκειμένου να διευκρινισθούν κρίσιμοι ορισμοί όπως εκείνοι του ρόλου του “δημιουργού” και των συνεπαγόμενων δικαιωμάτων του αλλά των συγγενικών δικαιωμάτων. Επανερχόμενοι εκ νέου στο αρχικό ερώτημα (εκείνο του συσχετισμού της πνευματικής ιδιοκτησίας με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Web 2.0) και αφού έχει πραγματοποιηθεί μια πλήρη επισκόπηση του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, μελετάται το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας στο χώρο του διαδικτύου αλλά και του συσχετισμού του σε σχέση με τα νομικά ζητήματα και το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις εφαρμογές και το περιεχόμενο του παράγεται από τους χρήστες. Αναλύεται το φαινόμενο “User Generated Content” καθώς και τα δικαιώματα και οι περιορισμοί που προκύπτουν όταν ο τελικός χρήστης μετατρέπεται από “καταναλωτής” σε “παραγωγός περιεχομένου”. Περαιτέρω, μελετάται το σύστημα αδειοδότησης τω Creative Commons, ως απάντηση στις αγκυλώσεις και τους “ιδιοκτησιακούς φραγμούς” που θέτει το παραδοσιακό δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας ενώ επιχειρείται και μια απόπειρα “σκιαγράφησης” των σημαντικότερων ζητημάτων που θα έπρεπε να τεθούν σε οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια νομοθετικής εναρμόνισης του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας στο νέα ψηφιακό περιβάλλον.