Αυθεντικότητα πολιτικών ένταξης αναπηρίας και εργασιακές εκβάσεις: μια προσέγγιση βάσει της θεωρίας του αυτοπροσδιορισμού

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη ένταξη της αναπηρίας στον εργασιακό χώρο, επικεντρώνοντας την προσοχή της στις αντιλήψεις των εργαζομένων και στον ρόλο βασικών οργανωσιακών παραγόντων που διαμορφώνουν την εμπειρία ένταξης. Παρότι το ενδιαφέρον για την ένταξη αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, η σχετική βιβλιογραφία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που καθιστά αναγκαία την περαιτέρω εμπειρική διερεύνηση του θέματος. Η έρευνα βασίστηκε σε ποσοτική μεθοδολογία. Η ανάλυση των δημογραφικών δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού SPSS, ενώ ο έλεγχος του ερευνητικού μοντέλου και των υποθέσεων πραγματοποιήθηκε μέσω της μεθόδου PLS-SEM. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ουσιαστική συμπερίληψη δεν συνδέεται αποκλειστικά με την ύπαρξη τυπικών πολιτικών ένταξης, αλλά με τον τρόπο με τον οποίο οι οργανωσιακές πρακτικές και η ηγεσία γίνονται αντιληπτές και βιώνονται στην καθημερινή εμπειρία των εργαζομένων. Ιδιαίτερη σημασία αναδεικνύεται στον ρόλο της Αντιλαμβανόμενης Οργανωσιακής Υποστήριξης για την Ένταξη και της Συμπεριληπτικής Ηγεσίας, οι οποίες σχετίζονται με βασικές εργασιακές στάσεις, όπως η εργασιακή ικανοποίηση και η πρόθεση αποχώρησης. Επιπλέον, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η Οργανωσιακή Φωνή συνδέεται περισσότερο με την Αντιλαμβανόμενη Οργανωσιακή Υποστήριξη για την Ένταξη, χωρίς ωστόσο να μεταφράζεται σε άμεσες επιδράσεις στις εργασιακές στάσεις. Συνολικά, τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι η ένταξη της αναπηρίας αποτελεί μια δυναμική και συνεχόμενη διαδικασία, που απαιτεί δέσμευση, συνέπεια και ενεργή συμμετοχή σε όλα τα επίπεδα του οργανισμού. Η εφαρμογή ουσιαστικών συμπεριληπτικών πρακτικών δεν περιορίζεται σε ζητήματα ηθικής ή κοινωνικής ευθύνης, αλλά μπορεί να λειτουργήσει και ως στρατηγικό πλεονέκτημα για τη δημιουργία δίκαιων, ανθρώπινων και βιώσιμων εργασιακών περιβαλλόντων. Παράλληλα, τα ευρήματα υποδεικνύουν την ανάγκη οι οργανισμοί να επενδύσουν σε ουσιαστικές πρακτικές συμπερίληψης που ενισχύουν την εργασιακή ευημερία και μειώνουν την πρόθεση αποχώρησης.This master’s thesis examines the inclusion of disability in the workplace, focusing on employees’ perceptions and on the role of key organizational factors that shape the experience of inclusion. Although interest in disability inclusion has increased in recent years, the relevant literature remains at an early stage, highlighting the need for further empirical investigation. The study adopted a quantitative research design. Demographic data were analyzed using SPSS, while the research model and hypotheses were tested through PLS-SEM. The findings indicate that meaningful inclusion is not determined solely by the existence of formal inclusion policies, but rather by the way organizational practices and leadership are perceived and experienced in employees’ everyday working lives. Particular importance is attributed to Perceived Organizational Support for Inclusion and Inclusive Leadership, both of which are associated with key work-related attitudes, such as Job Satisfaction and Turnover Intention. In addition, the findings suggest that Organizational Voice is more closely linked to perceived organizational support, without translating into direct effects on work-related attitudes. Overall, the results highlight that disability inclusion is a dynamic and ongoing process that requires commitment, consistency, and active engagement at all organizational levels. The implementation of meaningful inclusive practices goes beyond issues of ethics or social responsibility and may also serve as a strategic advantage in fostering fair, human-centered, and sustainable work environments. At the same time, the findings indicate the need for organizations to invest in substantive inclusion practices that enhance employee well-being and reduce turnover intention.