Η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στις καταναλωτικές συμπεριφορές και τις αντιλήψεις για το ηλεκτρονικό εμπόριο: οφέλη, ανησυχίες και προκλήσεις

Abstract

Η παρούσα διατριβή εξετάζει τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στη συμπεριφορά και τις αντιλήψεις των καταναλωτών στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού εμπορίου, εστιάζοντας τόσο στα οφέλη όσο και στις ανησυχίες που συνδέονται με τις εφαρμογές που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη. Καθώς τεχνολογίες όπως τα συστήματα συστάσεων, τα chatbots, το εξατομικευμένο μάρκετινγκ και η δυναμική τιμολόγηση ενσωματώνονται όλο και περισσότερο στις πλατφόρμες ηλεκτρονικού λιανικού εμπορίου, υπόσχονται μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και πιο εξατομικευμένες εμπειρίες για τους πελάτες, ενώ ταυτόχρονα εγείρουν ζητήματα που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων, τη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη και την ηθική ευθύνη. Χρησιμοποιώντας μια ποσοτική ερευνητική προσέγγιση, συλλέχθηκαν πρωτογενή δεδομένα μέσω ενός δομημένου ερωτηματολογίου που διανεμήθηκε στους χρήστες πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου, καταγράφοντας δημογραφικά χαρακτηριστικά, συνήθειες ηλεκτρονικών αγορών, αντιλήψεις σχετικά με τις λειτουργίες που βασίζονται στην AI και επίπεδα ανησυχίας σχετικά με τη χρήση και την ασφάλεια των δεδομένων. Τα δεδομένα αναλύθηκαν μέσω περιγραφικών στατιστικών, ανάλυσης παραγόντων και ανάλυσης συστάδων, προκειμένου να προσδιοριστούν οι βασικές διαστάσεις των στάσεων των καταναλωτών και τα διακριτά προφίλ των καταναλωτών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι, αν και πολλοί καταναλωτές αναγνωρίζουν την αξία της τεχνητής νοημοσύνης στην ενίσχυση της εξατομίκευσης, της ευκολίας και της συνολικής εμπειρίας του χρήστη, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές επιφυλάξεις όσον αφορά το απόρρητο, τη διαφάνεια και την πιθανή κατάχρηση προσωπικών δεδομένων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη των επιχειρήσεων να εξισορροπήσουν την τεχνολογική καινοτομία με την εμπιστοσύνη και τις ηθικές πρακτικές στο ψηφιακό εμπόριο.The present dissertation examines the impact of artificial intelligence (AI) on consumer behaviour and perceptions in the context of e-commerce, focusing on both the benefits and the concerns associated with AI-based applications. As technologies such as recommendation systems, chatbots, personalized marketing, and dynamic pricing are increasingly integrated into online retail platforms, they promise greater efficiency and more personalized customer experiences, while simultaneously raising issues related to data protection, transparency, trust, and ethical responsibility. Using a quantitative research approach, primary data were collected through a structured questionnaire distributed to users of e-commerce platforms, capturing demographic characteristics, online shopping habits, perceptions of AI-based functionalities, and levels of concern regarding data usage and security. The data were analyzed using descriptive statistics, factor analysis, and cluster analysis in order to identify the key dimensions of consumer attitudes and distinct consumer profiles. The findings indicate that although many consumers recognize the value of artificial intelligence in enhancing personalization, convenience, and overall user experience, significant reservations persist regarding privacy, transparency, and the potential misuse of personal data, highlighting the need for businesses to balance technological innovation with trust and ethical practices in digital commerce.