Απόδοση και κίνδυνος χαρτοφυλακίων με διαφορετικό πιστωτικό προφίλ

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη σχέση απόδοσης–κινδύνου μεταξύ χαρτοφυλακίων ομολογιακών τίτλων διαφορετικής πιστοληπτικής διαβάθμισης, συνδυάζοντας τη θεωρητική θεμελίωση της σύγχρονης θεωρίας χαρτοφυλακίου με εμπειρική ανάλυση πραγματικών δεδομένων. Στόχος είναι η αξιολόγηση της συμπεριφοράς χαρτοφυλακίων Investment Grade (IG), High Yield (HY) και ενός μεικτού χαρτοφυλακίου, υπό το πρίσμα της σχέσης απόδοσης–κινδύνου και των οφελών της διαφοροποίησης. Στο θεωρητικό μέρος παρουσιάζονται οι βασικές αρχές της σύγχρονης θεωρίας χαρτοφυλακίου, η σημασία της διαφοροποίησης και της συνδιακύμανσης, καθώς και οι κύριοι δείκτες αξιολόγησης όπως η μεταβλητότητα, οι δείκτες Sharpe και Sortino και το Value at Risk. Επιπλέον, αναλύεται η έννοια του πιστωτικού κινδύνου και οι πιστοληπτικές διαβαθμίσεις που διαχωρίζουν τους τίτλους σε IG και HY. Στο εμπειρικό μέρος χρησιμοποιούνται μηνιαία δεδομένα για την περίοδο 2014–2024, τα οποία αντλήθηκαν από τη βάση δεδομένων Reuters και βασίζονται στα mid prices των επιλεγμένων ομολογιακών τίτλων. Οι τίτλοι ταξινομήθηκαν σε κατηγορίες IG και HY σύμφωνα με τις αξιολογήσεις διεθνών οίκων πιστοληπτικής ικανότητας. Με βάση τα δεδομένα αυτά, συγκροτήθηκαν τρία ισοσταθμισμένα χαρτοφυλάκια (IG, HY και Mixed) και υπολογίστηκαν βασικοί δείκτες απόδοσης και κινδύνου, καθώς και to αποτελεσματικό σύνορο Efficient Frontier, με χρήση της γλώσσας προγραμματισμού R. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα HY χαρτοφυλάκια παρουσιάζουν υψηλότερες μέσες αποδόσεις αλλά και αυξημένη μεταβλητότητα και καθοδικό κίνδυνο. Αντίθετα, τα IG χαρτοφυλάκια εμφανίζουν μεγαλύτερη σταθερότητα, χαμηλότερο κίνδυνο,και αντίστοιχα χαμηλότερες αποδόσεις. Το μεικτό χαρτοφυλάκιο βρίσκεται σε ενδιάμεση θέση, επιτυγχάνοντας πιο ισορροπημένη σχέση απόδοσης–κινδύνου και επιβεβαιώνοντας τα οφέλη της διαφοροποίησης. Το Efficient Frontier δείχνει ότι, με βάση τα ιστορικά δεδομένα, το χαρτοφυλάκιο που μεγιστοποιεί τον δείκτη Sharpe είναι το καθαρό HY χαρτοφυλάκιο.Στο σύγχρονο απαιτητικό επενδυτικό περιβάλλον, η παρούσα μελέτη αναδεικνύει ότι η κατανόηση της σχέσης απόδοσης και κινδύνου σε χαρτοφυλάκια με διαφορετικό πιστωτικό προφίλ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διαμόρφωση ανθεκτικών και μακροχρόνια αποδοτικών επενδυτικών στρατηγικών.This thesis examines the return–risk relationship among bond portfolios with different credit ratings, combining the theoretical foundation of modern portfolio theory with an empirical analysis of real-world data. The objective is to evaluate the behavior of Investment Grade (IG), High Yield (HY), and a mixed portfolio under the perspective of the return–risk trade-off and the benefits of diversification. The theoretical section presents the fundamental principles of modern portfolio theory, emphasizing the importance of diversification and covariance, as well as key evaluation measures such as volatility, the Sharpe and Sortino ratios, and Value at Risk (VaR). In addition, the concept of credit risk and the credit rating classifications that distinguish securities into IG and HY categories are analyzed. The empirical section uses monthly data covering the period 2014–2024, obtained from the Reuters database and based on the mid prices of selected bond securities. The securities were classified into IG and HY categories according to the ratings of international credit rating agencies. Based on these data, three equally weighted portfolios (IG, HY, and Mixed) were constructed, and key return and risk metrics were calculated, along with the Efficient Frontier, using the R programming language. The results indicate that HY portfolios exhibit higher average returns but also increased volatility and downside risk. In contrast, IG portfolios demonstrate greater stability, lower risk, and correspondingly lower returns. The mixed portfolio occupies an intermediate position, achieving a more balanced return–risk relationship and confirming the benefits of diversification. The Efficient Frontier shows that, based on historical data, the portfolio that maximizes the Sharpe ratio is the pure HY portfolio. In today’s demanding investment environment, this study highlights that understanding the return–risk relationship in portfolios with different credit profiles is a critical factor in designing resilient and long-term efficient investment strategies.