Πρόταση για την αυτοματοποίηση των φορολογικών ελέγχων μέσω της αξιοποίησης των πληροφοριακών συστημάτων από την ΑΑΔΕ: πιλοτική διερεύνηση

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη δυνατότητα αυτοματοποίησης των φορολογικών ελέγχων μέσω αξιοποίησης πληροφοριακών συστημάτων της φορολογικής διοίκησης και των επιχειρήσεων. Τα τελευταία χρόνια η ψηφιοποίηση της φορολογικής πληροφορίας έχει ενισχυθεί σημαντικά, ιδιαίτερα μέσω της πλατφόρμας myDATA, η οποία συγκεντρώνει σε πραγματικό χρόνο δεδομένα συναλλαγών. Παρά τη διαθεσιμότητα αυτών των δεδομένων, οι φορολογικοί έλεγχοι εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να βασίζονται σε μεταγενέστερες διαδικασίες συμφωνίας και σε δειγματοληπτικούς ελέγχους, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητα της εποπτείας και αυξάνει τον διοικητικό φόρτο. Στόχος της εργασίας είναι η ανάπτυξη ενός εννοιολογικού και λειτουργικού μοντέλου αυτοματοποιημένης αξιολόγησης φορολογικών δεδομένων, το οποίο επιτρέπει τη συστηματική διασταύρωση πληροφοριών μεταξύ ERP συστημάτων επιχειρήσεων, της πλατφόρμας myDATA και των φορολογικών δηλώσεων. Το προτεινόμενο μοντέλο βασίζεται σε μηχανισμό κανόνων ελέγχου και αξιολόγησης αποκλίσεων, ο οποίος επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό χρονικών, ποσοτικών και εννοιολογικών διαφοροποιήσεων μεταξύ των πηγών δεδομένων. Η ερευνητική προσέγγιση ακολουθεί τη μεθοδολογία της Σχεδιαστικής Έρευνας (Design Science Research), η οποία χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη και αξιολόγηση ενός λειτουργικού τεχνολογικού τεχνουργήματος. Το προτεινόμενο μοντέλο εξετάστηκε μέσω πιλοτικής διερεύνησης με χρήση συνθετικών και ανωνυμοποιημένων δεδομένων, ενώ η αξιολόγηση της εφαρμοσιμότητας πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο Delphi, με συμμετοχή ειδικών από τον χώρο της φορολογίας και του ελέγχου. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η αυτοματοποίηση των διαδικασιών διασταύρωσης μπορεί να επιταχύνει σημαντικά τον εντοπισμό αποκλίσεων, να μειώσει τον διοικητικό φόρτο και να ενισχύσει τη στοχευμένη κατανομή των ελεγκτικών πόρων. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι η αποτελεσματική εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος απαιτεί επαρκή ποιότητα δεδομένων, κατάλληλη οργανωτική προσαρμογή και σαφές πλαίσιο διακυβέρνησης πληροφοριών. Συνολικά, η εργασία προτείνει ένα πλαίσιο που μπορεί να υποστηρίξει τη μετάβαση από παραδοσιακές εκ των υστέρων διαδικασίες ελέγχου σε πιο προληπτικά και συστηματικά μοντέλα φορολογικής εποπτείας, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της ψηφιακής φορολογικής διοίκησης.This thesis examines the potential for automating tax audit procedures through the use of existing information systems within both tax administrations and business environments. In recent years, the digitalization of tax information has significantly increased, particularly through the implementation of the myDATA platform in Greece, which enables the electronic transmission and central recording of transactional data in near real time. Despite the availability of such data, tax audits continue to rely largely on ex-post verification procedures and sample-based controls, limiting the efficiency and timeliness of audit activities. The objective of this research is to propose a conceptual and operational framework for the automated evaluation of tax data by integrating information from enterprise resource planning (ERP) systems, the myDATA platform, and tax declarations. The proposed model focuses on the development of a rule-based control mechanism capable of identifying inconsistencies across multiple data sources. Through the application of structured validation rules and risk-based evaluation criteria, the system aims to detect temporal, quantitative, and conceptual discrepancies between accounting records and reported tax information. The research follows the Design Science Research methodology, which emphasizes the creation and evaluation of technological artifacts designed to address practical problems. Within this context, the proposed framework was developed iteratively and examined through pilot testing using synthetic and anonymized datasets that replicate realistic transactional structures. In addition, the applicability and perceived value of the model were evaluated through a Delphi study involving professionals from the fields of taxation, auditing, and financial management. The findings suggest that automated cross-verification of tax data can significantly reduce the time required for identifying inconsistencies, lower administrative workload, and support a more efficient allocation of audit resources. At the same time, the results highlight the importance of data quality, organizational readiness, and appropriate governance mechanisms for the successful implementation of such systems. Overall, the study proposes a framework that supports the transition from traditional ex-post tax auditing practices toward more proactive and systematic forms of digital tax supervision.