Η επιχειρηματικότητα έντασης γνώσης ως καταλύτης περιφερειακής ανάπτυξης

Abstract

Η εργασία έχει ως στόχο τον προσδιορισμό του ρόλου που διαδραματίζει η επιχειρηματικότητα έντασης γνώσης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης σε περιφερειακό επίπεδο, με έμφαση στην Περιφέρεια Πελοποννήσου. Η μελέτη εστιάζει στη συστηματική αποτύπωση των χαρακτηριστικών, των δυνατοτήτων και των εμποδίων με τα οποία έρχονται αντιμέτωπες οι επιχειρήσεις, καθώς και στη διερεύνηση των διαφοροποιήσεων που παρατηρούνται μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων. Αρχικά, αναλύονται το εθνικό και τα περιφερειακά συστήματα καινοτομίας, η σημασία και η αναγκαιότητα προώθησης της επιχειρηματικότητας έντασης γνώσης, καθώς και ο ρόλος των μηχανισμών και δομών στήριξης της καινοτόμου επιχειρηματικότητας στην Περιφέρεια Πελοποννήσου. Ακολούθως, παρουσιάζεται η μεθοδολογία της έρευνας, από την σύνταξη του ερωτηματολογίου, την συλλογή των απαντήσεων, την επεξεργασία των αποτελεσμάτων μέχρι και την αξιολόγηση της έρευνας. Στην συνέχεια, πραγματοποιείται η παρουσίαση των αποτελεσμάτων, όπου αποτυπώνονται το προφίλ και η κουλτούρα των επιχειρήσεων, η καινοτομία και οι εσωτερικές διαδικασίες, καθώς και η συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Επιπρόσθετα, προσδιορίζονται στοιχεία που αφορούν στους εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες που επηρεάζουν επιχειρηματικότητα στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, ενώ ακόμα, πραγματοποιούνται ορισμένες αναλύσεις συσχετίσεων μεταξύ των μεταβλητών, ώστε να εντοπιστούν οι παράγοντες που επιδρούν στην επιχειρηματικότητα. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι οι επιχειρήσεις έντασης γνώσης που αναπτύσσουν στενότερες συνεργασίες με το Πανεπιστήμιο και επενδύουν συστηματικά στην αναβάθμιση δεξιοτήτων και στην αξιοποίηση ερευνητικών και τεχνολογικών πόρων, παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα ανθεκτικότητας, προσαρμοστικότητας και στρατηγικής ετοιμότητας απέναντι στις μεταβολές του περιβάλλοντος. Παράλληλα, οι σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των Περιφερειακών Ενοτήτων υπογραμμίζουν την ανάγκη για χωρικά εξειδικευμένες πολιτικές στήριξης της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας, οι οποίες θα αξιοποιούν τα τοπικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και θα περιορίζουν τις ενδοπεριφερειακές ανισότητες.The scope of the thesis is to identify the role of knowledge-intensive entrepreneurship in strengthening regional competitiveness, fostering innovation, and supporting sustainable development, with emphasis on the Region of Peloponnese. The thesis focuses on the systematic mapping of the key characteristics, capabilities, and challenges faced by enterprises, as well as on the examination of the differences across the Region’s individual Regional Units The study begins with an outline of the national and regional innovation systems, showing the importance of promoting knowledge-intensive entrepreneurial activity and examining the contribution of support mechanisms and innovation infrastructures within the Region of the Peloponnese. Afterwards, the research methodology is presented, covering the design of the questionnaire, data collection procedures, data processing, and overall evaluation of the research process Furthermore, the empirical findings are presented, focusing on enterprises’ profiles and organizational culture, innovation practices and internal processes, as well as patterns of collaboration with the University of the Peloponnese. Moreover, the study identifies key internal and external factors influencing entrepreneurial activity in the region. Finally, correlation analyses are conducted to determine the variables that have the strongest impact on entrepreneurship. The findings indicate that enterprises which establish stronger partnerships with the University and systematically invest in skills development and in the effective use of research and technological resources, demonstrate higher levels of resilience, adaptability, and strategic preparedness, in response to changes in the external environment. At the same time, the pronounced disparities observed among the Regional Units, highlight the need for place-based and territorially tailored policies to support innovation and entrepreneurship. Such policies should build on local comparative advantages while reducing intra-regional inequalities