Η δύναμη των ανακοινώσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας: επιπτώσεις στη διαμόρφωση των επιτοκίων Overnight Index Swaps

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το πόσο αποτελεσματική είναι η νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο οι επίσημες ανακοινώσεις της επηρεάζουν τα επιτόκια της αγοράς χρήματος και, ειδικότερα, τα επιτόκια των συμβολαίων Overnight Index Swaps (OIS). Η ανάλυση αφορά λήξεις διάρκειας ενός, τριών, έξι και δώδεκα μηνών και καλύπτει την περίοδο από τον Δεκέμβριο του 2014 έως τον Μάρτιο του 2025, μια εποχή έντονων αναταράξεων για την ευρωπαϊκή οικονομία, λόγω γεγονότων όπως η πανδημία της Covid-19, η ενεργειακή κρίση και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Για τον σκοπό αυτό, η εργασία χρησιμοποιεί τη μεθοδολογία event study, προκειμένου να διερευνηθεί αν και σε ποιον βαθμό οι ανακοινώσεις νομισματικής πολιτικής ,οδηγούν σε σημαντικές μεταβολές στις αποδόσεις των OIS. Η εμπειρική ανάλυση βασίζεται σε ελέγχους κανονικότητας, σε ελέγχους στατιστικής σημαντικότητας των μη κανονικών αποδόσεων (abnormal returns), καθώς και στον μη παραμετρικό έλεγχο Wilcoxon. Το δείγμα περιλαμβάνει 83 γεγονότα ανακοινώσεων νομισματικής πολιτικής και τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αντιδράσεις των OIS είναι έντονες και στατιστικά σημαντικές, ιδιαίτερα στις βραχυχρόνιες λήξεις. Επιπλέον, η μελέτη δίνει έμφαση στον ρόλο της επικοινωνιακής στρατηγικής της ΕΚΤ, γνωστής ως inter-meeting communication. Η στρατηγική αυτή φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των προσδοκιών των αγορών και στην αποτελεσματική μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Συνολικά, η εργασία δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επηρεάζει άμεσα την αγορά χρήματος, όχι μόνο μέσω των αποφάσεών της για τα επιτόκια, αλλά και μέσω του τρόπου με τον οποίο επικοινωνεί τις προθέσεις και τις παρεμβάσεις της. Τα συμπεράσματα της ανάλυσης είναι χρήσιμα τόσο για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής όσο και για την ακαδημαϊκή έρευνα και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.My thesis assesses the efficiency of the European Central Bank's monetary policy by examining how its official announcements set money market interest rates and, specifically, Overnight Index Swap rates(OIS). I consider one, three, six, and twelve-month maturities throughout the period from December 2014 to March 2025, a period full of economic uncertainties such as the Covid-19 pandemic, energy crises, and the war in Ukraine. An event study methodology is employed in order to analyze whether the monetary policy announcements are followed by significant changes in OIS rates. The empirical analysis relies on normality tests, on the tests of statistical significance of abnormal returns, and on the non-parametric Wilcoxon test. By using a sample of 83 monetary policy announcement events, the results indicate that OIS rates strongly and significantly respond at shorter maturities. The thesis also underlines the importance of the communication strategy of the ECB, better known as inter-meeting communication. This channel of communication seems to play a crucial role in guiding market expectations and bolstering monetary policy transmission. We present evidence that the European Central Bank influences the money market not only directly through decisions on interest rates, but also indirectly through the communication of its policy view. These findings are relevant for policymakers, financial market participants, and academic research.