Σημασιολογική αναπαράσταση της πολιτικής εξορίας στη μεταπολεμική Ελλάδα μέσω αρχειακών τεκμηρίων: οντολογική προσέγγιση με βάση το πρότυπο CIDOC CRM και την έννοια των ψηφιακών διδύμων

Abstract

Αντικείμενο της παρούσας εργασία είναι η σημασιολογική αναπαράσταση της πολιτικής εξορίας στη μεταπολεμική Ελλάδα μέσω αρχειακών τεκμηρίων. Η οντολογική αυτή προσέγγιση έγινε με τη χρήση του διεθνούς προτύπου πολιτισμικής κληρονομιάς CIDOC CRM και της επέκτασης των Πολιτισμικών Ψηφιακών Διδύμων (Heritage Digital Twins). Τα αρχειακά τεκμήρια στα οποία βασίστηκε η εργασία προέρχονται από τέσσερις πολιτιστικούς φορείς (διεθνείς και εγχώριους), με αποτέλεσμα την ενοποίηση ετερογενών ψηφιακών τεκμηρίων και την δημιουργία μετέπειτα μιας βάσης γνώσης. Κεντρικός πυλώνας για την επίτευξη της εργασίας αποτελεί η εννοιολογική μοντελοποίηση μέσω του διεθνούς προτύπου CIDOC CRM, σε συνδυασμό με την καινοτομία των ψηφιακών διδύμων και της ενσωμάτωσης της οντολογίας RHDT. Γίνεται μια πρώτη απόπειρα για το πως μπορεί να αναπαρασταθεί η άυλη πολιτιστική κληρονομιά, όπως είναι το ιστορικό και πολιτικό φαινόμενο της εξορίας. Σε αυτό το σημείο, η παρούσα εργασία «ανοίγει» τον δρόμο για την δυνατότητα μοντελοποίησης της άυλης κληρονομιάς με την εισαγωγή νέων κλάσεων στα υπάρχοντα μοντέλα που αξιοποιήθηκαν. Η οντολογία για την πολιτική εξορία υλοποιήθηκε στο εργαλείο Protégé. Στο πρακτικό στάδιο, ύστερα από την κατασκευή της οντολογίας και απόδοσης των πραγματώσεων της (σε μορφή Turtle/RDF) ενσωματώθηκαν στο περιβάλλον του GraphDB. Η αξιολόγηση του συστήματος πραγματοποιήθηκε με την διεξαγωγή επερωτήσεων (SPARQL Queries), που έχουν σκοπό να ωφελήσουν έναν ιστορικό ή ερευνητή που ασχολείται με την αρχειακή έρευνα. Τα αποτελέσματα ή αλλιώς οι απαντήσεις που θα προκύπτουν, αποτελούν μια διασυνδεδεμένη πληροφορία που ξεπερνά τα όρια των μεμονωμένων συλλογών, προσφέροντας μια νέα καθολική οπτική στην ιστορική έρευνα.The subject of this thesis is the representation of political exile in post-war Greece through archival documents. This ontological approach was achieved using the international cultural heritage standard CIDOC CRM and the extension of Heritage Digital Twins. The archival documents on which the study is based come from four cultural institutions (international and domestic), as a result the unification of heterogeneous digital documents and the subsequent creation of a knowledge base. The main pillar for the achievement of this project is conceptual modelling through the international CIDOC CRM standard, in combination with the innovation of Digital Twins and the integration of the RHDT Ontology. To the best of our knowledge this is one of the first attempts at representing intangible cultural heritage, such as the historical and political phenomenon of exile. At this point, the present work "paves the way" for the possibility of modelling intangible heritage by introducing new classes into the international standards that were used. The ontology for political exile was implemented in the Protégé tool. In practical terms, after constructing the ontology and rendering its instances/individuals (in Turtle/RDF format), they were integrated into the GraphDB environment. The system was evaluated by formulating and exevuting queries (SPARQL Queries), which are intended to benefit historians or researchers engaged in archival research. The results, or rather the answers that will emerge, constitute interconnected information that transcends the boundaries of individual collections, offering a new universal perspective on historical research.