Η επίδραση μακροοικονομικών και γεωπολιτικών παραγόντων στις μετοχές ναυτιλιακών εταιρειών

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει εμπειρικά τη σχέση μεταξύ βασικών μακροοικονομικών παραγόντων και των αποδόσεων ναυτιλιακών μετοχών, με εστίαση σε 38 εταιρείες εισηγμένες στα χρηματιστήρια των ΗΠΑ, για την περίοδο 2015–2024. Η μελέτη βασίζεται σε πολυπαραγοντικό υπόδειγμα παλινδρόμησης με δεδομένα panel και περιλαμβάνει μεταβλητές όπως η τιμή του πετρελαίου (Brent), η συναλλαγματική ισοτιμία EUR/USD, το βασικό επιτόκιο της Federal Reserve (Fed Funds Rate – Fedfunds), ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI), ο δείκτης ναυλαγοράς Baltic Dry Index (BDI) και ο δείκτης γεωπολιτικού κινδύνου (GPR). Σε επίπεδο συνολικού δείγματος, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι σημαντικότεροι προσδιοριστικοί παράγοντες των αποδόσεων είναι η τιμή του πετρελαίου, τα επιτόκια και ο πληθωρισμός, ενώ πιο περιορισμένη επίδραση εμφανίζουν ο δείκτης ναυλαγοράς (BDI) και ο δείκτης γεωπολιτικού κινδύνου (GPR). Για την πληρέστερη κατανόηση της δυναμικής των σχέσεων αυτών, η ανάλυση χωρίστηκε σε δύο υποπεριόδους: προ πανδημίας (2015–2019) και μετά πανδημίας (2020–2024). Στην πρώτη περίοδο, οι αποδόσεις των ναυτιλιακών μετοχών επηρεάζονται κυρίως από την τιμή του πετρελαίου, τον πληθωρισμό, τα επιτόκια και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Στη δεύτερη περίοδο, ενισχύεται η επίδραση του γεωπολιτικού κινδύνου και των επιτοκίων, ενώ ορισμένες μεταβλητές χάνουν τη στατιστική τους σημαντικότητα. Η μελέτη προσφέρει χρήσιμα συμπεράσματα τόσο για την ακαδημαϊκή βιβλιογραφία, όσο και για επενδυτές, ναυτιλιακές επιχειρήσεις και φορείς χάραξης πολιτικής, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο οι εξωτερικές μεταβλητές και οι διεθνείς κρίσεις επηρεάζουν τη συμπεριφορά των μετοχών στον ναυτιλιακό κλάδο.This Master’s thesis investigates the empirical relationship between selected macroeconomic and geopolitical factors and the returns of shipping stocks. The analysis focuses on a sample of 38 shipping companies listed on U.S. stock exchanges over the period 2015–2024. The analysis is based on a multifactor panel regression model and incorporates variables such as oil prices (Brent), the EUR/USD exchange rate, the Federal Reserve’s policy interest rate (Federal Funds Rate), the Consumer Price Index (CPI), the Baltic Dry Index (BDI), and the Geopolitical Risk Index (GPR). At the full-sample level, the results indicate that oil prices, interest rates, and inflation are the most significant determinants of shipping stock returns, while the Baltic Dry Index (BDI) and geopolitical risk (GPR) exhibit a more limited impact. To capture potential structural changes, the sample period is divided into a pre-pandemic sub-period (2015–2019) and a post-pandemic sub-period (2020–2024). The findings reveal notable differences between the two periods. Prior to the COVID-19 pandemic, stock returns are mainly driven by oil prices, inflation, interest rates, and exchange rate movements. In contrast, during the post-pandemic period, the influence of geopolitical risk and interest rates becomes more pronounced, while several traditional macroeconomic variables lose statistical significance. Overall, the study offers valuable insights for the academic literature, as well as for investors, shipping companies, and policymakers, highlighting how external macroeconomic conditions and international crises shape stock return behavior in the shipping industry.