Η εσωτερίκευση των εξωτερικοτήτων στον κλάδο της ενέργειας: πολιτικές και δράσεις

Abstract

Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διερευνήσει τις βασικές εξωτερικότητες του κλάδου της ενέργειας ως ενός νευραλγικού κλάδου μέσα στην κοινωνία και να παρουσιάσει βασικές πολιτικές και δράσεις που λαμβάνονται για την εσωτερίκευσή τους, εν όψει της παγκόσμιας τάσης για την προστασία του περιβάλλοντος και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Βασικό κορμό της εργασίας αποτελεί η διάκριση μεταξύ των σταδίων της παραγωγικής αλυσίδας του κλάδου της ενέργειας, από τη φάση της πρωτογενούς παραγωγής ενέργειας μέχρι την κατανάλωση από τον τελικό χρήστη, καθώς και η ανάλυση των βασικών εξωτερικοτήτων που ανακύπτουν στους κόλπους των επιμέρους σταδίων. Η έρευνα έχοντας ως εφαλτήριο το θεωρητικό υπόβαθρο της έννοιας της εξωτερικότητας, όπως η τελευταία υπαγορεύεται από την οικονομική θεωρία σαν μια ατέλεια της αγοράς, φιλοδοξεί, σε συνδυασμό με το συντονισμό και τη χρήση πληθώρας παραδειγμάτων, να συνεισφέρει στο διάλογο για την εσωτερίκευση των εξωτερικοτήτων. Διάλογο ζωτικής σημασίας με επεκτάσεις σε λύσεις που εκτείνονται από τη φορολόγηση της ρύπανσης και τα συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών μέχρι τα κίνητρα για καθαρές μορφές ενέργειας ή τις επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη. The aim of this diploma thesis is to examine the main externalities of the energy sector as a pivotal sector within society and to present key policies and actions undertaken for their internalization, in light of the global trend toward environmental protection and the fight against climate change. The core of the thesis is the distinction between the stages of the energy sector’s production chain, from the phase of primary energy production to consumption by the final user, as well as the analysis of the main externalities that arise within each of these stages. Building on the theoretical foundation of the concept of externalities, as defined by economic theory as a form of market failure, the research aims—through the coordination and use of a wide range of examples—to contribute to the dialogue on the internalization of externalities. This dialogue is of vital importance, with implications for solutions ranging from pollution taxation and emissions trading systems to incentives for clean forms of energy and investments in research and development.