Πληθωρισμός και ανθεκτικές μετοχές στο Χρηματιστήριο Αθηνών: εμπειρική ανάλυση και στρατηγικές βελτιστοποίησης χαρτοφυλακίων

Abstract

Η πρόσφατη πληθωριστική έξαρση και η ενεργειακή κρίση έφεραν ξανά στο επίκεντρο την ανάγκη προστασίας της αγοραστικής δύναμης των επενδυτών σε ένα ευμετάβλητο περιβάλλον. Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ πληθωρισμού και μετοχικών αποδόσεων στο Χρηματιστήριο Αθηνών κατά την περίοδο 2009-2025, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονες μακροοικονομικές διακυμάνσεις, συμπεριλαμβανομένης της κρίσης χρέους, της πανδημίας και της πρόσφατης πληθωριστικής έξαρσης και ενεργειακής κρίσης. Κύριος σκοπός της μελέτης είναι να εξετάσει εμπειρικά την ικανότητα των ελληνικών μετοχών να είναι ανθεκτικές και να παρέχουν αποτελεσματική αντιστάθμιση (hedge) έναντι του πληθωρισμού, Παράλληλα, αξιολογείται η απόδοση και η αποτελεσματικότητα επενδυτικών χαρτοφυλακίων που έχουν σχεδιαστεί με σκοπό την προστασία του κεφαλαίου από τις πληθωριστικές πιέσεις. Η μεθοδολογική προσέγγιση βασίζεται σε ποσοτική ανάλυση δύο σταδίων. Στο πρώτο στάδιο, μέσω της εφαρμογής παλινδρομήσεων σε ένα επαυξημένο υπόδειγμα CAPM, εκτιμάται η ευαισθησία των μετοχών και των κλάδων στον πληθωρισμό (Inflation Beta – γ), και εξετάζεται η σταθερότητα της σχέσης αυτής σε διαφορετικές μακροοικονομικές συνθήκες. Σε δεύτερο στάδιο, εφαρμόζεται η Σύγχρονη Θεωρία Χαρτοφυλακίου (Modern Portfolio Theory) για την κατασκευή βελτιστοποιημένων χαρτοφυλακίων κατά Markowitz (GMVP και Target-Return) με χρήση κυλιόμενων παραθύρων (rolling windows). Η ανάλυση επικεντρώνεται στη σύγκριση των αποδόσεων και του κινδύνου ανάμεσα σε διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια, που περιλαμβάνουν όλες τις μετοχές του δείγματος, και χαρτοφυλάκια που αποτελούνται αποκλειστικά από μετοχές με αποδεδειγμένη ανθεκτικότητα στον πληθωρισμό (hedges). Στόχος είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των διαφορετικών επενδυτικών στρατηγικών για την διατήρηση της αξίας του επενδυτικού κεφαλαίου στην ελληνική αγορά.Recent inflationary pressures and the energy crisis have revived interest in safeguarding investors’ purchasing power in a volatile environment. This thesis investigates the relationship between inflation and stock returns on the Athens Stock Exchange over the period 2009-2025, a timeframe marked by pronounced macroeconomic fluctuations, including the sovereign debt crisis, the COVID-19 pandemic, and the recent surge in inflation. The primary objective of the study is to empirically assess whether Greek equities are resilient to inflation and can act as effective inflation hedges. Furthermore, the thesis evaluates the performance and effectiveness of investment portfolios designed to protect capital from inflationary pressures. The empirical analysis follows a two-stage quantitative approach. In the first stage, regressions based on an augmented CAPM framework, are used to estimate the inflation sensitivity of individual stocks and sectors (Inflation Beta – γ), and to examine the stability of this relationship across different macroeconomic conditions. In the second stage, Modern Portfolio Theory is applied to construct optimal portfolios through Markowitz optimization (GMVP and target-return) using rolling windows. This analysis compares risk-return profile of diversified portfolios that include the full set of sampled stocks with portfolios consisting exclusively of equities empirically identified as inflation hedges. The overall aim is to evaluate the effectiveness of different investment strategies in preserving the value of invested capital in the Greek market.