H ενσωμάτωση των κριτηρίων ΕSG στη ναυτιλία: προκλήσεις και προοπτικές

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον βαθμό ενσωμάτωσης των κριτηρίων ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία, Εταιρική Διακυβέρνηση) στη ναυτιλιακή βιομηχανία, έναν κρίσιμο κλάδο με έντονο περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα. Στόχος είναι η αποτίμηση της ωριμότητας των σχετικών πρακτικών, η διερεύνηση της συνοχής μεταξύ των επιμέρους διαστάσεων και η ανίχνευση πιθανών διαφοροποιήσεων μεταξύ στελεχών με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η έρευνα βασίζεται σε πρωτογενή δεδομένα από εργαζομένους ναυτιλιακών εταιρειών, τα οποία συλλέχθηκαν μέσω δομημένου ερωτηματολογίου. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν μη παραμετρικές στατιστικές μέθοδοι, λόγω του μικρού μεγέθους δείγματος και της φύσης των δεδομένων. Εφαρμόστηκε συσχέτιση Spearman σε επίπεδο μεταβλητών και σύνθετων δεικτών ESG, καθώς και συγκρίσεις μεταξύ ομάδων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι περιβαλλοντικές πρακτικές παρουσιάζουν τον υψηλότερο βαθμό ωριμότητας, κυρίως λόγω του αυστηρού διεθνούς κανονιστικού πλαισίου. Παράλληλα, διαπιστώνεται ισχυρή συνοχή τόσο εντός όσο και μεταξύ των διαστάσεων ESG, επιβεβαιώνοντας τον ολιστικό χαρακτήρα του πλαισίου. Η εταιρική διακυβέρνηση αναδεικνύεται ως βασικός συνδετικός κρίκος, ενισχύοντας ιδιαίτερα την κοινωνική διάσταση. Δεν εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ ομάδων με βάση την ηλικία, τον ρόλο ή την εμπειρία, γεγονός που υποδηλώνει ότι η εφαρμογή ESG αποτελεί κυρίως οργανωσιακή και στρατηγική επιλογή και όχι ατομικό χαρακτηριστικό. Συνολικά, η ναυτιλιακή βιομηχανία βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο ως προς την πλήρη ενσωμάτωση των ESG. Παρά την πρόοδο στον περιβαλλοντικό τομέα, απαιτείται περαιτέρω ενίσχυση των κοινωνικών και διοικητικών πρακτικών για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και μακροπρόθεσμης ανταγωνιστικότητας.This thesis examines the extent and manner of integration of Environmental, Social, and Governance (ESG) criteria in the shipping industry, a sector of critical importance to global trade with a significant environmental and social footprint. The study aims to assess the maturity level of ESG practices, explore the internal coherence among its dimensions, and investigate potential differences across groups of employees with varying demographic and professional characteristics. The research is based on primary data collected through a structured questionnaire from employees working in shipping companies. Due to the ordinal nature of the variables and the small sample size, non-parametric statistical methods were employed. Specifically, Spearman correlation analysis was conducted at both the individual variable level and the composite ESG index level, alongside group comparison tests. The findings indicate that environmental practices demonstrate the highest level of maturity, largely driven by the strict international regulatory framework governing the shipping sector. At the same time, strong internal coherence is observed both within and across ESG dimensions, supporting the holistic nature of the framework. Corporate governance emerges as a key linking factor, particularly in strengthening the social dimension. No statistically significant differences were found across groups based on age, professional role, or level of experience, suggesting that ESG implementation is primarily an organizational and strategic characteristic rather than an individual one. Overall, the shipping industry appears to be in a transitional stage regarding ESG integration. Despite notable progress in the environmental pillar, further development of social and governance practices is required to achieve sustainable growth and long-term competitiveness.