Power purchase agreements (PPAs) ως σύγχρονες εμπορικές συμβάσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία προσεγγίζει τα Power Purchase Agreements υπό το πρίσμα του δικαίου των συμβάσεων και της λειτουργίας των ενεργειακών αγορών, με κεντρικό άξονα τη σύμβαση PPA τόσο ως μηχανισμό σταθεροποίησης σε περιβάλλον έντονης μεταβλητότητας των τιμών όσο και ως εργαλείο κατανομής και διαχείρισης κινδύνων. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην ανάλυση των συμβατικών κινδύνων που ενσωματώνονται στη σύμβαση, στην ανώμαλη εξέλιξη της συμβατικής σχέσης δηλαδή την αθέτηση των υποχρεώσεων των συμβαλλομένων στις συμβάσεις PPAs (default cases) και στους μηχανισμούς που διασφαλίζουν τη χρηματοδοτική αποδοχή (bankability) των PPAs. Η ανάλυση αυτή λαμβάνει υπόψη τόσο το ευρωπαϊκό θεσμικό και αγορακεντρικό πλαίσιο όσο και τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, η εργασία ενσωματώνει τις σύγχρονες τεχνικές προκλήσεις που απορρέουν από τη διαλείπουσα φύση και τη στοχαστικότητα της παραγωγής ενέργειας από Α.Π.Ε., τα ζητήματα περιορισμένης χωρητικότητας των δικτύων μεταφοράς, τις αυξανόμενες περικοπές παραγωγής και την ανάγκη ανάπτυξης και ενσωμάτωσης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας. Η σύνδεση των τεχνικών αυτών παραμέτρων με τη συμβατική δομή των PPAs αποτελεί βασικό άξονα της ανάλυσης, καθώς αναδεικνύει ότι η επιτυχία των συμβάσεων PPAs εξαρτάται από τη συμβατότητα της νομικής ρύθμισης με τις τεχνικές πραγματικότητες του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι, επομένως, να αναδείξει τον ρόλο των Power Purchase Agreements όχι μόνο ως χρηματοδοτικών εργαλείων, αλλά ως κρίσιμων συνδετικών κρίκων μεταξύ της ρυθμιστικής παρέμβασης του νομοθέτη, της τεχνικής επάρκειας των ενεργειακών υποδομών και της επίτευξης μιας βιώσιμης ενεργειακής μετάβασης. Μέσα από τη συστηματική ανάλυση των συμβατικών κινδύνων και των σύγχρονων προκλήσεων της αγοράς, η εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει στον επιστημονικό διάλογο γύρω από τη λειτουργία και τις προοπτικές των PPAs στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα.This thesis approaches Power Purchase Agreements (PPAs) through the lens of contract law and the functioning of energy markets, placing at its core the PPA as both a price stabilization mechanism in an environment of heightened price volatility and as an instrument for risk allocation and management. Particular emphasis is placed on the analysis of contractual risks embedded in such agreements, on the abnormal evolution of the contractual relationship—namely, the breach of obligations by the contracting parties in PPAs (default cases)—and on the mechanisms that ensure their bankability. This analysis takes into account both the European institutional and market framework, as well as the specific characteristics of the Greek electricity market. At the same time, the thesis incorporates contemporary technical challenges arising from the intermittent nature and stochasticity of renewable energy production, issues related to limited transmission network capacity, increasing curtailment of energy output, and the need for the development and integration of energy storage systems. The interconnection between these technical parameters and the contractual structure of PPAs constitutes a key axis of the analysis, highlighting that the effectiveness of PPAs depends on the alignment of legal design with the technical realities of the European energy system. The purpose of this thesis is therefore to highlight the role of Power Purchase Agreements not only as financial instruments, but also as critical linking mechanisms between regulatory intervention, the technical adequacy of energy infrastructure, and the achievement of a sustainable energy transition. Through a systematic analysis of contractual risks and contemporary market challenges, the thesis aims to contribute to the academic discourse on the function and prospects of PPAs in the European Union and in Greece.