Προσδιοριστικοί παράγοντες και συνέπειες της τοξικής ηγεσίας στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα εργασία διερεύνησε τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση τοξικής ηγεσίας στις ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς και τις επιπτώσεις αυτής της ηγετικής συμπεριφοράς στην ψυχική υγεία, την εργασιακή ικανοποίηση και τις διαπροσωπικές σχέσεις των εργαζομένων. Στόχος ήταν να αποτυπωθεί με πληρότητα η ένταση και η έκταση του προβλήματος, εντοπίζοντας τυχόν συνδέσεις των αρνητικών ηγετικών χαρακτηριστικών (όπως ο ναρκισσισμός και η ψυχοπάθεια) με δυσμενείς εκβάσεις για το ανθρώπινο δυναμικό. Η μεθοδολογία βασίστηκε σε ποσοτική προσέγγιση, χρησιμοποιώντας ένα αυτοδημιούργητο ερωτηματολόγιο, το οποίο διανεμήθηκε με δειγματοληψία ευκολίας. Συνολικά, 101 συμμετέχοντες συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τις αντιλήψεις τους για τον επικεφαλής τους, τα επίπεδα ψυχολογικής πίεσης και την ποιότητα των σχέσεών τους στον εργασιακό χώρο. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν θετικές συσχετίσεις μεταξύ ναρκισσιστικών και ψυχοπαθητικών στοιχείων των ηγετών και αυξημένων επιπέδων άγχους, κατάθλιψης και επαγγελματικής εξουθένωσης των εργαζομένων. Παράλληλα, διαπιστώθηκε μείωση της αντιλαμβανόμενης δικαιοσύνης και εμπιστοσύνης εντός της ομάδας, καθώς και όξυνση των συγκρούσεων. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν τη θεωρητική θέση ότι η τοξική ηγεσία αποτελεί πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο χρήζει ενδελεχούς διερεύνησης και αντιμετώπισης. Συμπερασματικά, υπογραμμίζεται η ανάγκη εφαρμογής παρεμβάσεων και πολιτικών πρόληψης, οι οποίες θα ενδυναμώσουν τους υφισταμένους και θα περιορίσουν τις αρνητικές συνέπειες που επιφέρει η διαβρωτική ηγεσία σε κάθε επίπεδο ενός οργανισμού.This study investigated the factors that contribute to the emergence of toxic leadership in Greek businesses, as well as the effects of this leadership behavior on the mental health, job satisfaction and interpersonal relationships of employees. The aim was to fully capture the intensity and extent of the problem, identifying any connections between negative leadership characteristics (such as narcissism and psychopathy) and adverse outcomes for human resources. The methodology was based on a quantitative approach, using a self-designed questionnaire, which was distributed through convenience sampling. In total, 101 participants completed the questionnaire, providing information on their perceptions of their leader, levels of psychological pressure and the quality of their relationships in the workplace. The results revealed positive correlations between narcissistic and psychopathic elements of leaders and increased levels of anxiety, depression and burnout of employees. At the same time, a decrease in perceived fairness and trust within the team was observed, as well as an exacerbation of conflicts. The findings confirm the theoretical position that toxic leadership is a multidimensional phenomenon, which requires thorough investigation and treatment. In conclusion, the need to implement interventions and prevention policies is underlined, which will empower subordinates and limit the negative consequences of corrosive leadership at every level of an organization.