Περιβαλλοντική διοικητική λογιστική και βιωσιμότητα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ρόλο της Περιβαλλοντικής Διοικητικής Λογιστικής (Environmental Management Accounting – EMA) στην υποστήριξη της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων και στη διαδικασία διοικητικής λήψης αποφάσεων. Σε ένα επιχειρησιακό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενες περιβαλλοντικές πιέσεις, κανονιστικές απαιτήσεις και ανάγκη για υπεύθυνη διαχείριση πόρων, η παραδοσιακή χρηματοοικονομική λογιστική εμφανίζεται ανεπαρκής για την αποτύπωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και του σχετικού κόστους των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, η EMA αναδεικνύεται ως μια διοικητικά προσανατολισμένη προσέγγιση που επιδιώκει τη συστηματική ενσωμάτωση περιβαλλοντικών και οικονομικών πληροφοριών στα Συστήματα Διοικητικής Λογιστικής. Η εργασία αναπτύσσει αρχικά το θεωρητικό πλαίσιο της Περιβαλλοντικής Λογιστικής, της Περιβαλλοντικής Διοικητικής Λογιστικής και της βιωσιμότητας, αναδεικνύοντας τους περιορισμούς της εξωτερικά προσανατολισμένης περιβαλλοντικής πληροφόρησης και τη σημασία της διοικητικής αξιοποίησης περιβαλλοντικών δεδομένων. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται εμπειρική έρευνα ποσοτικού και διερευνητικού χαρακτήρα, η οποία βασίζεται στη συλλογή πρωτογενών δεδομένων μέσω δομημένου ερωτηματολογίου από στελέχη και εργαζομένους επιχειρήσεων. Η ανάλυση επικεντρώνεται στη χρήση εργαλείων διοικητικής λογιστικής, στην ενσωμάτωση περιβαλλοντικών δεδομένων και δεικτών απόδοσης (KPIs), καθώς και στον βαθμό αξιοποίησής τους στη διοικητική λήψη αποφάσεων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, ενώ βασικά εργαλεία διοικητικής λογιστικής χρησιμοποιούνται ευρέως, η συστηματική καταγραφή περιβαλλοντικού κόστους και η πλήρης ενσωμάτωση περιβαλλοντικών δεδομένων στη διοικητική πληροφόρηση παραμένουν περιορισμένες. Παράλληλα, καταγράφεται θετική στάση ως προς τη χρησιμότητα της σύνδεσης οικονομικών και περιβαλλοντικών στοιχείων και τη συμβολή πρακτικών EMA στη βιωσιμότητα. Η εργασία συμβάλλει στην κατανόηση του χάσματος μεταξύ θεωρητικής ανάπτυξης και πρακτικής εφαρμογής της Περιβαλλοντικής Διοικητικής Λογιστικής και αναδεικνύει τον ρόλο της ως μηχανισμού σύνδεσης της λογιστικής πληροφόρησης με τη βιώσιμη επιχειρησιακή στρατηγική.This thesis examines the role of Environmental Management Accounting (EMA) in supporting corporate sustainability and managerial decision-making processes. In a business environment characterized by increasing environmental pressures, regulatory requirements, and the need for responsible resource management, traditional financial accounting appears insufficient in capturing environmental impacts and the associated costs of business activities. In this context, EMA emerges as a management-oriented approach that seeks to systematically integrate environmental and economic information into Management Accounting Systems. The study initially develops the theoretical framework of Environmental Accounting, Environmental Management Accounting, and sustainability, highlighting the limitations of externally oriented environmental reporting and the importance of utilizing environmental data for managerial purposes. Subsequently, an empirical study of a quantitative and exploratory nature is presented, based on the collection of primary data through a structured questionnaire addressed to business executives and employees. The analysis focuses on the use of management accounting tools, the integration of environmental data and performance indicators (KPIs), as well as the extent to which these are utilized in managerial decision-making. The findings indicate that, although basic management accounting tools are widely used, the systematic recording of environmental costs and the full integration of environmental data into managerial information remain limited. At the same time, a positive attitude is observed regarding the usefulness of linking financial and environmental information and the contribution of EMA practices to sustainability. The study contributes to understanding the gap between the theoretical development and practical implementation of Environmental Management Accounting and highlights its role as a mechanism for linking accounting information with sustainable business strategy.