Επανεξέταση του βιώσιμου τουρισμού για την Ελλάδα: μια εμπειρική διερεύνηση των εναλλακτικών μορφών τουρισμού

Abstract

Η παρούσα μελέτη επανεξετάζει την έννοια του βιώσιμου τουριστικού προϊόντος στην Ελλάδα, εστιάζοντας στις εναλλακτικές μορφές τουρισμού ως στρατηγική διαφοροποίησης πέρα από το παραδοσιακό μοντέλο “Ήλιος και Θάλασσα”. Μέσα από εκτενή βιβλιογραφική ανασκόπηση αλλά και ποσοτική έρευνα τόσο σε Έλληνες όσο και ξένους επισκέπτες, αναλύονται οι παράγοντες που επηρεάζουν την προτίμηση διαφορετικών τύπων επισκεπτών για κάθε μια από τις 13 διαφορετικές μορφές εναλλακτικού τουρισμού που έχουν επιλεγεί. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατανόηση του πώς δημογραφικά, κοινωνικοοικονομικά και ψυχογραφικά χαρακτηριστικά των ταξιδιωτών διαμορφώνουν μια υψηλότερη μέση δαπάνη ανά ταξίδι, μέσα από την πρόθεσή τους να προτιμήσουν ή όχι, βιώσιμες τουριστικές υπηρεσίες στις περιοχές που επισκέπτονται. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ενσωμάτωση βιώσιμων υπηρεσιών και αυθεντικών τοπικών εμπειριών μπορεί να αυξήσει σημαντικά την αξία του τουριστικού προϊόντος για την Ελλάδα, εφόσον οι τουριστικοί οργανισμοί και οι επιχειρήσεις του κλάδου σε εθνικό αλλά και τοπικό επίπεδο σχεδιάσουν στρατηγικές που ανταποκρίνονται στις νέες παγκόσμιες τάσεις και να προσεγγίσουν νέους πελάτες με την ανάπτυξη καινοτόμων τουριστικών προϊόντων. Η μελέτη καταλήγει στην ανάγκη υιοθέτησης ενός διαφοροποιημένου και βιώσιμου στρατηγικού πλαισίου, το οποίο θα ενισχύει τις τοπικές κοινωνίες, θα βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα έναντι άλλων χωρών στην Μεσόγειο και θα διασφαλίζει ισόρροπη ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος σε εθνικό επίπεδο.This study re-examines the concept of sustainable tourism products in Greece, focusing on alternative forms of tourism as a strategy for diversification beyond the traditional "sun and sea" model. Through an extensive literature review and quantitative research on both Greek and foreign visitors, the factors that influence the preferences of different types of visitors for each of the 13 different forms of alternative tourism selected are analyzed. Particular emphasis is placed on understanding how the demographic, socioeconomic, and psychographic characteristics of travelers shape a higher average expenditure per trip, through their intention to prefer or not prefer sustainable tourism services in the areas they visit. The findings show that the integration of sustainable services and authentic local experiences can significantly increase the value of the tourism product for Greece, provided that tourism organizations and businesses in the sector at both national and local level design strategies that respond to new global trends and reach new customers by developing innovative tourism products. The study concludes that there is a need to adopt a diversified and sustainable strategic framework that will strengthen local communities, improve competitiveness vis-à-vis other countries in the Mediterranean, and ensure the balanced development of tourism products at the national level.