Η εφαρμογή της διπλογραφικής λογιστικής στα ελληνικά πανεπιστήμια

Abstract

Η παρούσα μελέτη εξετάζει την εισαγωγή και εφαρμογή της διπλογραφικής λογιστικής στα ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, και συγκέκρίμένα την εξέλιξή τους μετά την τελευταία έρευνα του 2000. Οι σχετικές ρυθμίσεις αποτελούν μέρος μίας φιλόδοξης προσπάθειας αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης του δημόσιου τομέα στην Ελλάδα. Οι περισσότερες χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης παρουσιάζουν μία γραφειοκρατική δομή δημοσίου τομέα, η οποία δυσχεραίνει την εφαρμογή επιχειρηματικών διοικητικών θεωριών. Οι αναδιαρθρωτικές κινήσεις πολλές φορές περιορίζονται σε επιφανειακές μόνο αλλαγές και εκμοντερνισμό της εικόνας των οργανισμών. Σκοπός της συγκεκριμένης έρευνας είναι να διαφωτίσει την περίπτωση των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων στην Ελλάδα και να διευκρινίσει αν συντελείται ουσιαστική αλλαγή των λογιστικών τους πρακτικών. Επιχειρείται καταρχήν μία συνοπτική παρουσίαση της μεταρρύθμισης στη δημόσια διοίκηση, με ιδιαίτερη έμφαση στη διπλογραφική λογιστική, ένα σύστημα προερχόμενο από τον ιδιωτικό τομέα. Η διάδοση της τελευταίας αποτελεί συνέπεια της προσπάθειας για ενίσχυση της διαφάνειας και αποδοτικότητας, με τον αριθμό των χωρών που έχουν ήδη ολοκληρώσει ή σχεδιάζουν τη μετάβαση στο διπλογραφικό σύστημα να αυξάνεται συνεχώς. Η Νέα Ζηλανδία, η Αυστραλία, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έχουν αναπτύξει το σύστημα από τη δεκαετία του 1990. Από ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σουηδία, ενώ και άλλες σκοπεύουν να προχωρήσουν στην αλλαγή. Στη συνέχεια της μελέτης το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ανάλυση περιπτώσεων Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων που χρησιμοποιούν τη διπλογραφική λογιστική. Τα παραδείγματα προέρχονται από την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νέα Ζηλανδία, την Αυστραλία καθώς και τα φλαμανδικά και ιαπωνικά πανεπιστήμια. Τέλος, η συγγραφική προσπάθεια ολοκληρώνεται με την περιγραφή της κατάστασης στον ελλαδικό χώρο. Παρουσιάζεται η πορεία της λογιστικής αναδιάρθρωσης, όπως διαμορφώθηκε μέχρι το 2000, και στη συνέχεια επιχειρείται μία εκτίμηση της σημερινής πραγματικότητας. Η πιλοτική έρευνα του 2000 προσφέρει στατικά αποτελέσματα μίας χρονικής περιόδου ιδιαίτερα πρώιμης για την πλήρη εφαρμογή του νέου συστήματος. Η σύγκρισή τους με τα αντίστοιχα πορίσματα του 2005 βοηθά να διαγράφει η εξέλιξη ή μη της λογιστικής μετάβασης.