Ανθρώπινος παράγοντας και τεχνητή νοημοσύνη στη διαδικασία επιλογής

Abstract

Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας όπως και η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στις διαδικασίες επιλογής του ανθρώπινου δυναμικού έχουν δημιουργήσει ένα νέο περιβάλλον στην αγορά εργασίας. Επίσης, οι οργανισμοί με τη σειρά τους προσφέρουν νέες δυνατότητες και ευκαιρίες αλλά ταυτόχρονα αυτή νέα συνθήκη έχει εγείρει πολλά ερωτηματικά σχετικά με την αποδοχή, τη δικαιοσύνη και την εμπιστοσύνη των υποψηφίων. Η παρούσα διπλωματική εργασία προσπάθησε να διερευνήσει το ρόλο του τύπου αξιολογητή (άνθρωπος έναντι Τεχνητής Νοημοσύνης) και της παροχής επεξηγήσεων ή μη στη διαμόρφωση των αντιλήψεων των υποψηφίων κατά τη διαδικασία επιλογής ανθρώπινου δυναμικού από τους οργανισμούς. Η έρευνα η οποία διενεργήθηκε υιοθέτησε την ποσοτική μεθοδολογική προσέγγιση με τον πειραματικό σχεδιασμό 2×2 και η συγκέντρωση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω της διανομής διαδικτυακού ερωτηματολογίου. Το δείγμα κατανεμήθηκε σε τέσσερα πειραματικά σενάρια, τα οποία συνδύαζαν τον τύπο του αξιολογητή και την παροχή ή μη επεξήγησης. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας έδειξαν ότι η παροχή επεξηγήσεων αποτελούσε κρίσιμο παράγοντα για τη διαμόρφωση θετικότερων αντιλήψεων, τόσο όταν ο αξιολογητής ήταν ο ανθρώπινος παράγοντας όσο και όταν ήταν η Τεχνητή Νοημοσύνη. Η τελευταία γινόταν περισσότερο αποδεκτή όταν συνοδεύονταν από επεξήγηση, ενώ η απουσία της συνοδεύονταν από απουσία διαφάνειας και χαμηλότερες αντιλήψεις σχετικά με το στοιχείο της αντιληπτής δικαιοσύνης και της αντιληπτής οργανωσιακής ελκυστικότητας. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η αποδοχή της Τεχνητής Νοημοσύνης ως εργαλείου δεν ταυτιζόταν πάντα με τη θετική αξιολόγηση του οργανισμού που την χρησιμοποιούσε.The rapid development of technology and the integration of Artificial Intelligence in human resource selection processes have created a new environment in the labor market. Also, organizations in turn offer new possibilities and opportunities, but at the same time this new condition has raised many questions regarding the acceptance, fairness and trust of candidates. This thesis attempted to investigate the role of the type of evaluator (human versus Artificial Intelligence) and the provision of explanations or not in shaping the perceptions of candidates during the human resource selection process by organizations. The research that was conducted adopted the quantitative methodological approach with the 2×2 experimental design and the data collection was carried out through the distribution of an online questionnaire. The sample was divided into four experimental scenarios, which combined the type of evaluator and the provision or non-provision of an explanation. The results of this research showed that the provision of explanations was a critical factor in the formation of more positive perceptions, both when the evaluator was the human factor and when it was Artificial Intelligence. The latter became more acceptable when accompanied by an explanation, while its absence was accompanied by a lack of transparency and lower perceptions regarding the element of perceived fairness and perceived organizational attractiveness. At the same time, it was found that the acceptance of Artificial Intelligence as a tool was not always identified with the positive evaluation of the organization that used it.